THÁI THƯỢNG CẢM ỨNG THIÊN – Tập 110/195 (63B – bộ 128 đĩa)
Các vị đồng học, xin chào mọi người. Con người sống trên đời này, điều quan trọng nhất là học tập, người xưa gọi là “Sống đến già học đến già, học không hết”. Việc quan trọng nhất chính là hiểu được chân tướng của vụ trụ nhân sanh, cũng chính là phải hiểu rõ đạo lý, thực hành trên sự tướng chính là ân nghĩa. Cho nên, “Nhận ơn người không biết cảm kích” chính là đại ác, người bình thường đều sơ suất, không học thì họ không biết, sau khi học rồi thì mới hiểu. Nếu như “niệm oán bất hưu” (luôn ôm lòng oán hận chẳng dứt), vậy thì lỗi lầm này càng lớn. Những người nào có ân với chúng ta? Trong kinh Phật nói rất thấu triệt, vô cùng rõ ràng, chúng ta mỗi ngày đọc kệ hồi hướng, “trên đền bốn ơn nặng”, đều trôi qua khóe miệng rồi, ý nghĩa chân thật thì không hề hiểu. Bốn ơn nặng này đều là trọng ân đại đức, chúng ta thọ nhận ân này không hề có chút tâm cảm ân, cho nên tu đạo làm sao có thể thành công, tu hành làm sao sửa đổi thói quen và lỗi lầm?
Bốn ân này, thứ nhất là ân cha mẹ. Làm thế nào báo đáp ân cha mẹ? Cha mẹ còn tại thế phải làm trọn đạo hiếu, cha mẹ không còn trên đời nữa, người xưa gọi là “quang tông diệu tổ”. Những hành vi của chúng ta ngày nay thực sự có thể khiến mọi người trong xã hội tôn trọng, tán thán cha mẹ của chúng ta hay không? Khiến cho cha mẹ mình được vinh quang, đây chính là quang tông diệu tổ. Cha mẹ không còn thì cũng phải báo ân như vậy. Vì sao mọi người trong xã hội tán thán cha mẹ của các vị? Đức hạnh của các vị tốt, học vấn tốt, có cống hiến cho mọi người trong xã hội. Chuyện này có mấy ai nghĩ tới chứ? Cho nên trong bốn ân nặng, đầu tiên là ân cha mẹ. Phía trước chúng ta đã nói rất nhiều đến trung hiếu. Làm thế nào để tận hiếu? Đi học ở trường, không nghiêm túc nỗ lực học tập là bất hiếu; bất kính thầy cô là bất hiếu; không thể hòa hợp với bạn học cũng là bất hiếu. Mọi mặt đều phải tốt, tôn sư trọng đạo, yêu thương bạn học đó là hiếu đạo của học sinh. Cho nên khởi tâm động niệm, lời nói hành động của chúng ta, luôn nghĩ xem suy nghĩ này của tôi, hành vi này của tôi, cha mẹ nhìn thấy có vui hay không? Nếu như cha mẹ nhìn thấy không vui, chúng ta làm như vậy chính là bất hiếu. Thời xưa, mức độ cha mẹ hi vọng vào con cái cao hơn bây giờ, người xưa đều hi vọng con cái thành Thánh thành Hiền, “đọc sách chí tại Thánh Hiền”, học Phật chí tại Phật Bồ-tát. Đây chính là nhớ tới ân cha mẹ.
Thứ hai là nhớ tới ân Tam Bảo. Ân Tam Bảo bao gồm ân lão sư, làm sao để báo đáp ân lão sư? Trong kinh Phật có nói một câu về việc báo ân, cụ thể là: “thọ trì đọc tụng, vì người diễn nói”. Không làm được điều này thì đã quên ân Tam Bảo, ân lão sư rồi.
Thứ ba là ân đất nước, thời xưa nói ân của đế vương, ân của quốc chủ. Uy đức của các ngài khiến chúng ta ở nơi này được an cư lạc nghiệp, xã hội ở nơi này an định phồn vinh, đây là ân của quốc chủ, hiện tại gọi là ân quốc gia. Nếu như các vị sống trong một xã hội động loạn thì các vị không cách nào sống được, cũng không cách gì tu được.
Thứ tư là ân chúng sanh. Hết thảy chúng sanh đều có đại ân đại đức với chúng ta, ai biết được điều này? Mỗi ngày chúng ta ăn cơm, cơm từ đâu mà có? Rau từ đâu mà có? Mỗi ngày mặc quần áo, quần áo từ đâu mà ra? Nông dân canh tác, công nhân làm việc, thương nhân vận chuyển, vận chuyển đến đạo tràng của chúng ta. Các vị xem có bao nhiêu người ở đó bận rộn thì chúng ta mới có được quần áo, đồ ăn thức uống. Có ai từng nghĩ tới những chuyện này? Một ly nước, một chén cơm, bên trong đều là đại ân đại đức. Chúng ta hôm nay mặc không phù hợp, ăn không hợp khẩu vị, còn muốn tức giận, chẳng lẽ đây là lời dạy bảo của Phật Bồ-tát sao? Mỗi ngày đều đọc kệ hồi hướng mà những việc ở trong kệ hồi hướng trước giờ chưa hề nghĩ tới, phương pháp đọc kinh như vậy, chỉ là có miệng không có tâm. Phàm phu thường nghĩ đến điều oán hận, các vị nghĩ xem quả báo ở đâu chứ? Người niệm Phật thì làm Phật, người niệm trời thì sanh lên cõi trời, người niệm oán hận thì ở đâu? Ở trong tam ác đạo, phải biết đạo lý này.
Thánh Hiền thế gian, xuất thế gian dạy chúng ta phải nhớ ân đức, dạy chúng ta phải hóa giải oán kết. Hóa giải không phải ở bên ngoài mà từ trong nội tâm, nội tâm giác ngộ rồi thì nhất định không có oán kết. Người mê muội mới có, người giác ngộ thì không có, người giác ngộ biết được thế gian vô thường, vạn pháp giai không, hết thảy pháp thế gian, xuất thế gian liễu bất khả đắc (trọn chẳng thể được), làm gì có oán kết chứ? Người giúp chúng ta giác ngộ, đại ân đại đức này vĩnh viễn không quên. Cụ thể của việc báo ân, câu nói của Phật quả thực vô cùng viên mãn là: “thọ trì”. Thọ trì là “tín, giải, hành, chứng” viên mãn đầy đủ. “Đọc tụng, vì người diễn nói” là thực hành báo ân chân thật, niệm niệm không quên lời dạy của Phật, của Tổ, đọc kinh chính là vì cái này. “Y giáo phụng hành” chính là “vì người diễn nói”, phải làm ra, phải biểu diễn cho người khác xem. Tranh tượng Phật Bồ-tát ở trong đạo tràng, chúng ta mỗi người đều biết đó là biểu pháp. Thân tướng của chính chúng ta không hề khác những bức tranh, bức tượng đó, nhưng tranh tượng không biết cử động, chúng ta là tượng biết cử động, niệm niệm đều phải làm cho hết thảy chúng sanh xem, đó gọi là vì người diễn nói. Chúng ta diễn cái gì? Chúng ta nói điều gì? Có thể làm tấm gương cho đại chúng không? Có thể làm mẫu mực cho đại chúng hay không? Tất cả đại chúng đều giống như hình ảnh của chúng ta được hay không? Phải thường xuyên phản tỉnh, thường xuyên kiểm điểm.
Phải học Phật, học Phật mới có thể làm Phật. Trong tâm muốn làm Phật, “nhận ơn người không biết cảm kích; luôn ôm lòng oán hận không dứt”, có thể làm Phật nổi không? Có thể vãng sanh hay không? Đời sau có thể sanh vào đường thiện hay không? Việc này trong lòng mọi người đều biết, đều rõ ràng nhưng lại không thể thay đổi được tâm hạnh. Phật Bồ-tát biết, cổ Thánh tiên Hiền đều biết, tại vì sao không thể chuyển được? Phiền não tập khí quá nặng, huân tập từ vô lượng kiếp tới nay. Nếu không thể chuyển trở lại thì nhất định phải đọa lạc. Trong kinh điển có lúc Phật cũng nói: Người nghiệp chướng nặng nề đều là từ ác đạo đến, vẫn còn mang theo tập khí của ác đạo. Nếu như không phải kiếp trước tu tập tích lũy chút thiện căn phước đức tương đối, sau khi từ trong ác đạo ra có mấy người biết tu hành chứ?
Cư sĩ Tề nói với chúng ta, núi Thiên Mục có một số quỷ thần, họ cũng từng gá vào thân người để nói cho mọi người họ từ địa ngục ra. Từ địa ngục ra mà vẫn còn muốn tu hành thì quý vị biết thiện căn phước đức của họ sâu dày biết bao. Nhưng thói xấu tập khí của họ vẫn còn, nhìn thấy người không tu hành thật sự, họ liền tức giận, liền quấy phá, cho thấy thói xấu tập khí vẫn còn, nhưng họ cũng hiếm có là biết giác ngộ, nghiêm túc tu hành, nhìn thấy người tu hành thực sự thì hoan hỷ, tán thán, bảo hộ. Đây là huân tu thiện căn phước đức trong vô lượng kiếp, chỉ vì một niệm sai lầm mà đọa lạc vào ác đạo. Nhân tố đọa lạc ác đạo là niệm oán, sân hận, do nhân này mà đọa lạc.
Trong quá trình tu học, trước tiên phải đoạn cái gì? Đoạn sân hận. Các vị nếu như đọc kỹ kinh điển sẽ thấy, người trời ở cõi trời Sắc Giới trở lên, người trời ở cõi Sơ Thiền trở lên không còn sân hận nữa. Cho nên, tâm của người trời Sắc giới là tứ vô lượng tâm: từ bi hỉ xả. Tu thiền định đầy đủ từ bi hỉ xả mới có thể sanh đến trời Sắc Giới, nếu như không có tứ vô lượng tâm, tu thiền định có tốt hơn thì vẫn ở trong Dục Giới, không đến được cõi Sắc Giới. Dục Giới có sáu tầng trời, người trời cõi Dục Giới càng ở phía trên thì sân hận càng tan nhạt. Từ đó có thể thấy, [phiền não] ở trời Tứ Thiên Vương nhẹ hơn chúng ta rất nhiều, phiền não nhẹ thì càng lên cao, phiền não nặng thì càng đọa lạc xuống dưới.
Kinh Lăng Nghiêm nói vô cùng hay, kinh Lăng Nghiêm dùng từ “tình tưởng”, tình là phiền não, tưởng là trí huệ. Chúng sanh trong địa ngục chỉ có tình, không có chút tưởng nào. Tình là gì? Chúng ta nói là làm việc theo tình cảm, không có lí trí, hoàn toàn tùy thuận phiền não tập khí của chính mình, vậy thì hỏng rồi? Học Phật quan trọng nhất là phải siêu phàm nhập Thánh, việc này quá cao, ít nhất chúng ta phải biết siêu vượt hết thảy vọng tưởng, phân biệt, chấp trước của phàm tình thế gian. Làm thế nào để siêu vượt? Buông xuống thì siêu vượt. Người thế gian đều xem trọng tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, chúng ta muốn siêu phàm thì phải buông xuống những thứ này.
Người thế gian đủ các loại tình chấp, đây đều là sai lầm. Trong Tây Du Ký, các vị đều biết bản lĩnh của Tôn Ngộ Không rất lớn. Các vị biết Tôn Ngộ Không có một thói xấu bị Quán Âm Bồ-tát nắm được, nên vĩnh viễn bị khống chế trong tay Quán Âm Bồ-tát. Là thói xấu nào? Thích thể diện, thích được người khác tâng bốc. Quán Âm Bồ-tát lợi dụng nhược điểm này mới đem vòng kim cô đeo lên đầu Tôn Ngộ Không, nếu Tôn Ngộ Không không có nhược điểm này thì Quán Âm Bồ-tát cũng không thể làm gì được. Chỉ cần có chút tơ hào vọng tưởng phân biệt chấp trước thì không thể thoát ra khỏi lục đạo luân hồi, không thoát được lục đạo luân hồi, vậy đời này của chúng ta trôi qua vô ích, các vị nói xem đáng tiếc biết bao.
Thế nên, học Phật thì khởi tâm động niệm nhất định phải tương ưng với lời dạy bảo của Đức Phật. Không cần thiết phải đọc tụng quá nhiều kinh luận, đọc tụng quá nhiều thì ngược lại càng nghi hoặc khó hiểu. Một bộ kinh Vô Lượng Thọ là được rồi. Từng câu từng chữ trong kinh Vô Lượng Thọ làm được rồi thì các vị đời này viên mãn thành Phật. Phải đọc, phải nghe Kinh, đặc biệt là gần đây, thực sự đều là Phật Bồ-tát thị hiện, quỷ thần yêu cầu nghe kinh. Quỷ thần đó tôi thấy đều là Phật Bồ-tát, Phật Bồ-tát thị hiện làm thân quỷ thần cho chúng ta xem, quỷ thần cũng yêu cầu nghe kinh, yêu cầu nghe nhiều hơn, nghe nhiều hơn là thời gian phải nhiều hơn một chút. Đông Thiên Mục Sơn mỗi ngày mở băng ghi hình, quỷ thần cảm thấy thời gian không đủ, yêu cầu mở lâu hơn.
Cư sĩ Lâm của chúng ta, quỷ thần cũng yêu cầu nghe kinh, thế nên hiện ti-vi ở lầu hai ngày đêm đều mở hai mươi bốn giờ, đáp ứng yêu cầu của họ. Cư sĩ Đỗ nói: “Con người nếu không phát tâm nghe kinh thì con người còn thua cả quỷ thần”. Đây là lời gợi ý của Phật Bồ-tát dành cho chúng ta. Vì sao vậy? Chỉ có nghe nhiều, một môn thâm nhập trường kỳ huân tu thì chúng ta mới có thể chân thật tỉnh ngộ được, sau khi tỉnh ngộ rồi thì thói xấu tập khí có thể sửa đổi được. Sửa không được, nguyên nhân thực sự là nghe kinh không đủ, mỗi ngày năng lượng huân tập phiền não của các vị quá mạnh, quá lớn; năng lượng huân tập lời dạy của các bậc Thánh Hiền quá yếu ớt, thời gian quá ngắn nên không thể chống lại được! Đạo lý chính là ở chỗ này.
Học Phật, bất luận tại gia hay xuất gia, ở giai đoạn trước mắt này, đọc kinh, nghe kinh, nghiên cứu thảo luận là công phu quan trọng nhất của chúng ta. Phải thường xuyên nghĩ đến vì sao công phu tu tập không đắc lực? Trong cuộc sống thường ngày, đối với người, với việc, với vật, tại sao thường sanh phiền não? Các vị nghe kinh quá ít, đọc kinh quá ít, thời gian tiếp nhận lời dạy của Phật Bồ-tát quá ít, thời gian tùy thuận phiền não tập khí của mình quá dài. Nếu không thay đổi từ chỗ này thì chúng ta làm sao có thể thành tựu?
Nhưng các vị vẫn phải nhớ kỹ, hôm qua tôi có giảng cho mọi người, nghe kinh, nghiên cứu kinh điển là thành tựu tín giải của chúng ta. Hành chứng (thực hành, chứng đắc) nhất định phải tôi luyện trong cuộc sống thực tế. Nếu điều chúng ta “tín giải” (tin, hiểu) mà không thể áp dụng vào trong cuộc sống thực tế thì không có “hành chứng” (thực hành, chứng đắc), vậy thì không có tác dụng gì. “Tín giải” thành tựu thì cuộc sống thường ngày của chúng ta chính là “hành”, khởi tâm động niệm, lời nói việc làm, nhất định phải tương ưng với lời dạy bảo trong kinh điển, vậy mới gọi là “hành chứng”. Làm trái với những gì kinh điển đã dạy, vậy thì các vị đã làm trái với lời dạy của Phật Bồ-tát, vẫn là tâm luân hồi tạo nghiệp luân hồi như cũ, Phật Bồ-tát cũng không giúp nổi. Điều này chúng ta phải thực sự giác ngộ, thực sự quay đầu. Hoàn cảnh chúng ta tu học hiện tại rất hiếm có, phải biết nắm chắc. Mỗi một vị đồng tu, mỗi một vị pháp sư giảng kinh chúng ta đều không thể bỏ qua, nhất định phải nghe, nghe rồi nhất định có được lợi ích. Mỗi một lần nghe thì có một chỗ ngộ, mỗi một lần nghe là có một lần cảnh giác, đều là tăng thượng duyên giúp chúng ta quay đầu. Thời kỳ mạt pháp, thời đại hiện nay “tự hành hóa tha” (tự mình tu hành rồi hóa độ người khác) là phương pháp tu học thù thắng nhất. Hi vọng đồng tu chúng ta cùng nhau nỗ lực, hôm nay thời gian đã hết rồi. A Di Đà Phật!