Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 29A

Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 29A

Kính thưa chư vị pháp sư, chư vị đồng tu, A Di Đà Phật!

Khi nãy chúng ta nói tới:

“Người hạnh cao – danh tự cao – mọi người trọng – không bề ngoài”

Khi đức hạnh của một người cao thượng thì danh tiếng của họ tự nhiên sẽ được lưu truyền. Chúng ta thấy cư sĩ Hứa Triết ở Singapore, bà tận tâm tận lực dùng một đời của mình chăm sóc rất nhiều người, rất nhiều chúng sanh, do đó mà rất nhiều người, nhiều đất nước tôn kính bà. Danh tiếng này không phải do bà mong cầu, mà tự nhiên người khác báo đáp bà. Đương nhiên trong lúc chúng ta giúp đỡ người khác, quan trọng nhất là phải thấy được bổn phận, chức trách của chính mình, chứ không phải là vì danh tiếng mới làm việc này. Nếu như có thái độ như vậy, có thể làm được một nửa sẽ đánh mất tâm ban đầu, ngược lại bị nhấn chìm bởi danh văn lợi dưỡng. Cho nên lúc nào cũng phải nhắc nhở chính mình, mục đích thật sự của làm người làm việc là gì?

“Người tài năng – tiếng tự cao – được người phục – chẳng do khoe”

Khi nãy chúng ta có nói tới, tài năng phải xây dựng trên nền tảng đức hạnh, nếu không thì giống như hiện nay, rất nhiều người học cao phạm tội, càng có tài hoa thì tai họa càng lớn, cho nên chúng ta phải thận trọng. Những người hại dân hại nước trong lịch sử đều rất có tài năng, chúng ta dẫn dắt con cái mình, mục đích của học tập là gì? Điều này rất quan trọng. Nếu như hôm nay chúng muốn làm nhà văn, vậy thì chúng ta nên chỉ dẫn cho con trẻ như thế nào? Hoặc là bạn của bạn muốn làm nhà văn, chúng ta có nên nói với họ rằng, anh viết một cuốn sách hay là có thể kiếm được rất nhiều tiền không? Hay là mọi người sẽ sùng bái anh, có nên nói như vậy không? Nếu nói như vậy tức là chỉ dẫn họ hướng đến đời sống danh lợi hư ảo; nên nhìn thấy được bổn phận, chức trách, giá trị quan trọng nhất của mỗi một công việc là ở chỗ nào. Nhà văn là người làm công cho xã hội, chúng ta phải nhắc nhở họ rằng, nhất định phải nắm lấy trọng điểm tốt khoe xấu che, để cho bài văn của chúng ta có thể thay đổi phong tục, như vậy mới tốt nhất cho chính mình, cho xã hội.

Sau khi tôi chính thức làm giáo viên, rất nhiều người thân bạn bè biết được, câu đầu tiên họ hỏi khi gặp tôi là gì? Mọi người có biết không? Đều hỏi tôi, một tháng kiếm được bao nhiêu tiền? Chức trách quan trọng nhất của người làm giáo viên là gì? Tại sao không có ai nhắc nhở tôi, mà toàn hỏi tôi một tháng kiếm được bao nhiêu tiền. Trong đầu của chúng ta luôn nghĩ kiếm được bao nhiêu tiền, hiện nay rất nhiều giáo viên mở lớp học thêm, kiếm được rất nhiều tiền, quên mất bổn phận của người làm giáo viên, quên mất tài năng của chúng ta nên dùng vào đâu. Tiên sinh Hàn Dũ nói rằng “làm thầy phải truyền đạo, truyền trao sự nghiệp, giúp người giải thích nghi hoặc”, người làm thầy phải truyền đạo, có thể chính chúng ta cũng chẳng biết cái gì là đạo; giải thích nghi hoặc, có thể là chính cuộc đời mình còn rất nhiều nghi hoặc, vậy thì làm sao giải thích? Chính mình còn không hiểu rõ đạo lý, vậy thì làm sao mà truyền đạo làm người cho học sinh. Khi toàn xã hội đều coi lợi ích làm tiêu chuẩn, thì sẽ quên mất bổn phận chức trách của mỗi một ngành nghề.

Có một trưởng bối nói rằng: hiện nay giáo dục cái gì cũng dạy, chỉ thiếu một thứ, thiếu cái gì? Thiếu đức hạnh, gọi là thiếu giáo dục đức hạnh. Chúng ta thấy được, chức trách quan trọng nhất của người làm bác sĩ là gì? Cứu sống người bệnh. Kết quả là hiện nay phụ huynh cho con cái học ngành y, sau đó nói với chúng: ba mẹ đã tốn rất nhiều tiền để nuôi con ăn học, con phải mau chóng kiếm tiền trả cho ba mẹ. Làm bác sĩ mà coi tiền như mạng thì chúng ta là bệnh nhân có cảm thấy yên tâm không? Nếu họ không cẩn thận, bạn vốn đang mạnh khỏe lại bị mang đi mổ, mổ xong đem may lại rồi nói rằng không sao. Hoặc là mổ ra nhìn một chút rồi nói: chỗ này cũng hỏng rồi, cũng phải bỏ đi. Sau khi bỏ đi rồi, muốn bỏ vào lại cũng không được. Làm bác sĩ mà không có đức hạnh thì bệnh nhân đau khổ biết bao, sợ hãi biết bao! Làm giáo viên mà không có đức hạnh thì tất cả các bậc phụ huynh không biết phải lo lắng biết bao, toàn xã hội cũng vô cùng âu lo, thế hệ sau không xuất hiện rường cột cho đất nước.

Còn có một ngành nghề rất quan trọng, đó là ngành cảnh sát, nếu như cảnh sát không có đức hạnh thì người dân có yên tâm không? Xã hội đen đã rất đáng sợ rồi, đến cảnh sát cũng tạo thành mối uy hiếp nữa sao. Ba ngành nghề này chỉ cần không có đức hạnh thì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến phong khí của xã hội. Đột nhiên tôi nhớ ra một ngành nghề nữa, ngành luật sư, họ có thể giúp người dân đòi lại chính nghĩa, nhưng nếu họ không có đức hạnh, có thể sẽ hủy hoại chính nghĩa. Cho nên mấy ngành nghề này rất quan trọng đối với xã hội, khi con cái của chúng ta muốn học những ngành này, chúng ta làm trưởng bối nhất định phải chỉ dạy cho chúng thái độ đúng đắn.

Hôm nay bạn có con cháu thi đậu trường đại học sư phạm, bốn năm đại học đừng để chúng lãng phí mất, nhất định phải dạy chúng quan niệm đúng đắn, dạy học có vô lượng công đức. “Vô lượng” này phải dạy chúng hiểu rõ, nếu không sẽ khác rất xa. Nếu như nghiêm túc dạy học, dạy tốt con cái của người khác thì gọi là vô lượng công đức; nếu như không dạy dỗ đàng hoàng, dạy sai con cái của người khác thì sẽ là “vô lượng công đức”, lượng này nghĩa là ánh sáng, tiền đồ tăm tối, sai một ly đi ngàn dặm. Bởi vì nếu dạy tốt con cái người khác, sau này chúng làm cha mẹ sẽ ảnh hưởng đến con cháu muôn đời sau; nếu như không dạy học sinh cho tốt, thì chúng sẽ dạy sai con cháu đời sau của mình, vậy thì đã tạo tội nghiệt rất lớn.

Lúc tôi ở Thẩm Quyến, có cơ hội đi giảng ở trường cảnh sát, sau nhiều năm ở trong xã hội những cảnh sát đó quay trở lại trường để được tập huấn, họ đều khoảng ba mươi bốn mươi tuổi. Trước khi tới giảng, vị thầy giáo tới mời chúng tôi tới giảng nói rằng: họ không dễ đụng vào đâu, chút nữa thầy hãy xem tình hình, đừng giảng quá lâu, khoảng một tiếng rưỡi là được rồi. Thầy ấy nói như vậy, trong lòng tôi cũng không bị ảnh hưởng, bởi vì tôi tin rằng thành tâm thành ý, đá vàng cũng tan. Tôi đứng trên bục giảng, các anh các chú công an đi vào, người nào cũng cao to vạm vỡ, chẳng để mắt đến người gầy ốm như tôi. Vừa bước vào cửa họ nhìn tôi rồi nói: sao vẫn còn phải học! Thái độ không vừa lòng, sau đó mọi người ngồi xuống. Cuộc đời chỉ có hai loại cảnh giới, không phải bạn xoay chuyển họ thì là họ xoay chuyển bạn, xem bạn lựa chọn như thế nào.

Tôi đứng trên bục giảng lập tức nghĩ, gặp người thì phải khen ngợi, phải khẳng định họ, lúc mới đầu bạn không nên phê bình cảnh sát không có trách nhiệm, vậy thì xong rồi. Tôi đứng dậy bước lên bục giảng, họ cũng rất có quy tắc, ngay lập tức đứng dậy, gần 200 người đàn ông cùng đứng dậy, sau đó hô: kính lễ. Tôi lập tức bước lên cũng dậm chân, mọi người sao lại giống họ vậy? Sau đó tôi cầm micro rồi nói: các vị lãnh đạo, xin chào mọi người! Sắc mặt họ vốn không tốt, đột nhiên như thế nào? Bạn kính họ một phần thì họ kính bạn ba phần. Tôi gọi họ là lãnh đạo, họ rất vui. Tôi nói: lúc nhỏ tôi xem phim cảnh sát cảm thấy rất tôn trọng họ, cảnh sát là người bảo vệ xã hội. Xã hội này có ba ngành nghề quan trọng nhất, khi cảnh sát có đức hạnh thì tất cả người dân gặp khó khăn tới tìm cảnh sát liền cảm thấy rất an tâm. Nếu như gặp phải tội phạm nhất thời đi lầm đường, người làm cảnh sát có thể vỗ vai người đó rồi nói: này anh bạn trẻ! Phải hiếu thuận cha mẹ, con đường này không thể đi được. Nói không chừng nhờ vào tâm chân thành này mà đánh thức được thiện tâm của tội phạm. Tôi nói như vậy, những cảnh sát ngồi bên dưới đều ngẩng đầu ưỡn ngực, cảm thấy họ rất có sứ mạng.

Sau khi giảng được một tiếng rưỡi, tôi nói với mọi người: các vị lãnh đạo, hôm nay chúng ta giao lưu tới đây thôi, cảm ơn mọi người. Kết quả là mọi người nói: thầy đừng xuống, tiếp tục giảng đi. Tôi đứng đó mà không biết phải làm sao, đơn vị đứng ra tổ chức thấy tình hình như vậy liền nói: hay là giảng thêm nửa tiếng nữa. Lần đó tôi nói rất nhiều về quan hệ vợ chồng, còn có giáo dục con cái, thực ra làm cha mẹ đều rất lo lắng cho con cái của mình, chỉ cần nói tới đề tài họ cần thì mắt họ sáng như sao. Giảng hai tiếng xong tôi đi xuống, tôi nói với họ: tôi tưởng chỉ có Lưu Đức Hoa mới được yêu cầu hát thêm, không ngờ đi giảng cũng được yêu cầu giảng thêm. Mọi người ùa tới vây quanh tôi, rất nhiều anh cảnh sát còn cầm cuốn sách Đệ Tử Quy đưa cho tôi kí tên, hôm đó tôi thật là bất ngờ vì được sủng ái.

Cho nên tầm quan trọng của đức hạnh, tuyệt đối không phân biệt tuổi tác, ngành nghề, đều có thể phổ biến được. Hôm nay chúng ta may mắn nghe được giáo dục Thánh Hiền quan trọng như vậy, chúng ta cũng hi vọng có thể nâng cao chính mình, sau đó truyền bá những điều tốt lành này tới mọi người. Sau này trong túi của mọi người nhất định phải mang theo một quyển sách, là quyển nào? Đệ Tử Quy! Trên xe bus ở Hải Khẩu sẽ nghe thấy tiếng của các bạn nhỏ đang đọc Đệ Tử Quy, bởi vì chúng tôi đã tặng ba bốn mươi ngàn cuốn ở Hải Khẩu.

“Người tài năng”, tài năng thực sự không phải là do ngẫu nhiên, chúng ta thường thấy người khác có tài năng thì rất hâm mộ, thực ra không thể chỉ nhìn kết quả, mà phải nhìn vào đâu? Nhìn vào nguyên nhân. Một người có tài năng chắc chắn không phải là ngẫu nhiên. Trước đây tôi học thư pháp với cô Dương, học được một hai ngày tôi nói với cô: sao em lại kém xa cô nhiều như vậy? Cô Dương nói: nếu em viết giống được như cô thì cô chỉ có nước đâm đầu vào tường. Cô Dương nói: cô đã viết bốn mươi mốt năm rồi, mà bắt đầu viết từ năm tuổi, mỗi ngày đều viết một chồng giấy, luyện tập như vậy đó. Cho nên thực sự muốn có công phu thâm hậu, có công mài sắt có ngày nên kim thì làm gì có chuyện học hành nhẹ nhàng chứ? Đó là lừa người, đều phải học rất cực khổ, “biển học vô biên, lấy khổ làm thuyền”. Nhưng mà thực sự có khổ hay không? Có câu “Núi sách có đường nhờ siêng năng, biển học vô biên khổ làm thuyền”, có khổ không? Mấy ngày nay mọi người đi học có thấy khổ không? Lý đắc tâm an, làm gì mà khổ chứ!

Sau đó tôi hiểu được tại sao họ cảm thấy khổ? Bởi vì lúc học họ sẽ nghĩ: liệu mình có thi đậu trạng nguyên không? Liệu mình có thi đậu công danh không? Có tâm mong cầu thì sẽ có khổ, không mong cầu, thậm chí là tôi muốn có học vấn, có tài năng để phục vụ người khác, vậy thì học sẽ rất vui vẻ. Thế nên thư pháp của cô Dương đã khá có thành tựu, lúc nào cũng có thể giúp đỡ người khác, vậy thì sẽ rất vui vẻ. Từ khi còn nhỏ con trẻ học một môn nào đó, chúng ta dạy chúng một môn thâm nhập, đợi đến khi tài năng này thành tựu tương lai sẽ là thành một trợ lực cho chúng, bởi vì chúng đi tới đâu cũng có thể giúp đỡ người khác, tin rằng nhân duyên của chúng sẽ rất tốt.

Học bất kì điều gì chỉ cần có sự bắt đầu thì đều không hề muộn. Cô Dương nói với tôi, cha cô hai mươi bảy tuổi mới bắt đầu học thư pháp, sau đó cũng trở thành nhà thư pháp viết đẹp nhất ở nơi ông sống, cha cô truyền lại cho con cháu của mình. Trong Tam Tự Kinh có nói tới cha của Tô Thức là Tô Tuân, “Tô Lão Tuyền hai mươi bảy tuổi; mới quyết tâm đọc sách vở”. Tô Tuân bị kích thích bởi hai đứa con trai, con của ông lại thông minh như vậy, chịu khó học hành như vậy, nếu người làm cha như ông thua kém quá xa thì thật mất mặt. Cho nên hai ba mươi tuổi ông mới bắt đầu học, sau đó cũng trở thành một trong tám nhà văn lớn thời Đường Tống. Quan trọng nhất là chúng ta có quyết tâm hay không, có tâm lợi ích chúng sanh hay không. Trong “Tam Tự Kinh” có rất nhiều tấm gương, trong đó cũng nhắc tới “Còn như ông Lương Hạo tám mươi hai tuổi; Đối đáp chốn triều đình, đậu đầu trong đám học trò”. Lương Hạo bao nhiêu tuổi mới đậu tiến sĩ ra làm quan? Tám mươi hai tuổi. Mọi người đã tám mươi hai tuổi chưa? Đều chưa tới tuổi đó, vậy thì còn sớm, đời người bảy mươi tuổi mới bắt đầu.  Khi một người có thái độ học tập như vậy, tin rằng sẽ trẻ hơn tuổi thật rất nhiều. Có hay không? Có! Bởi vì cuộc đời có sứ mạng, có mục tiêu nên tràn đầy động lực. Chúng ta xem câu kinh tiếp theo:

“Mình có tài – chớ dùng riêng – người có tài – không chỉ trích: Không nịnh giàu – chớ khinh nghèo – chớ ghét cũ – không thích mới; Người không rảnh – chớ não phiền – người bất an – không quấy nhiễu”.

“Mình có tài – chớ dùng riêng”, chúng ta hiểu được nguyên nhân khiến gia đình, xã hội hiện nay động loạn là gì? Chỉ trong một niệm. Khi con người tự tư tự lợi, gia đình hay xã hội đều sẽ phát sinh xung đột. Khi con người luôn biết suy nghĩ cho người khác, vậy thì gia đình hòa thuận, xã hội yên ổn. Cho nên từ nhỏ dạy con không được ích kỷ, phải có tâm nhân từ, điều này rất quan trọng. Cha mẹ thời xưa đặt tên cho con là gửi kì vọng vào tên, còn cha mẹ hiện nay đặt tên có nhận thức như vậy không? Rất nhiều người đặt tên con là Mary, Mike, gọi chúng như vậy là gì? Muốn chúng thành người nước ngoài. Phạm Trọng Yêm tiên sinh đặt tên con trai lớn của mình là gì? Gọi là Phạm Thuần Nhân. Chúng ta xem Phạm Trọng Yêm đặt tên cho con như vậy là kì vọng điều gì? Tâm nhân từ thuần khiết. Chỉ nhìn vào tên mà Phạm Trọng Yêm đặt cho con mình là biết gia phong của gia đình ông rất tốt.

Con trai ông trưởng thành, có một hôm ông dặn con mình đi vận chuyển năm trăm đấu lúa mì về quê nhà Giang Tô. Trong quá trình vận chuyển, Phạm Thuần Nhân gặp được một người bạn cũ của cha mình. Lúc nói chuyện mới biết được tình hình gia đình bạn cũ của cha không tốt, cha mẹ còn chưa mang đi an táng, lại có một người còn gái chưa gả đi, cho nên cần một số tiền lớn. Ngay lập tức Phạm Thuần Nhân đem bán hết chỗ lúa mì, nhưng số tiền thu về vẫn không đủ, Phạm Thuần Nhân liền bán luôn chiếc thuyền chở lúa mì, nhờ vậy giải quyết được khó khăn của bạn cha mình. Sau khi trở về nhà báo cáo với cha, hai cha con ngồi cùng bàn, Phạm Thuần Nhân nói: thưa cha, sau khi bán năm trăm đấu lúa mì thì số tiền thu về vẫn chưa đủ. Cha anh ngẩng đầu lên nói: vậy thì bán luôn thuyền đi! Phạm Thuần Nhân nói: con đã bán thuyền rồi. Cha con đồng tâm. Mọi người cảm thấy lúa mì bán rồi, thuyền bán rồi có tổn thất không? Ngọn gió đức hạnh này đã truyền lại hơn tám trăm năm không suy bại, rốt cuộc là ai biết tính toán, rốt cuộc là ai mới thực sự là người biết đầu tư?

Trong quá trình đi giảng tôi từng gặp hai người là con cháu đời sau của Phạm Trọng Yêm, trong đó một người là giáo viên dạy văn ở một trường cấp ba rất có tiếng tại Hải Khẩu, mà con gái của chú ấy đang học khoa ngữ văn Trung Quốc của đại học Bắc Kinh. Bạn xem gia phong tốt biết bao! Trong lúc nói chuyện với họ tôi biết được, gia phong của họ dạy như thế này, họ nói: là con cháu đời sau của Phạm Trọng Yêm, làm tốt là chuyện phải làm, làm không tốt thì mất mặt tổ tiên. Cho nên gia quy của gia đình họ rất nghiêm khắc. Người còn lại tôi gặp khi đi giảng ở Chu Hải, cũng làm nghề giáo, giáo viên cấp hai, anh ấy ở đối diện chỗ tôi nghỉ ngơi. Vừa bước vào anh rất cảm động, nghe xong cũng rất vui, anh nói với tôi: tôi là con cháu của Phạm Trọng Yêm. Nhìn tướng mạo anh có đôi tai rất to, trái tai cũng rất dài, thực sự là “nhà tích chứa điều thiện ắt nhiều niềm vui”, giúp người cũng là giúp mình.

Mỗi lần Phạm Trọng Yêm nhận bổng lộc đều cúng dường cho hơn ba trăm hộ hàng xóm láng giếng, người thân bạn bè. Mà ông còn quyên góp một mảnh đất để mở trường học ở nơi ông sinh sống, trường Hưng Nghĩa Học, hi vọng có nhiều trẻ em được đi học, đất nước có thêm nhiều nhân tài rường cột. Kết quả là nơi mà lúc đầu Phạm Trọng Yêm mở trường Hưng Nghĩa Học ở Tô Châu, sau đó nơi này đã biến thành trường học, trải qua hơn tám trăm năm, trường này đã đào tạo ra ba bốn trăm tiến sĩ, mấy chục trạng nguyên. Công đức của Phạm Trọng Yêm nếu dùng máy vi tính cũng khó mà tính toán được, cho nên “Mình có tài – chớ dùng riêng”. Khi một người dùng năng lực của mình đi giúp đỡ người khác, năng lực của họ sẽ không ngừng được nâng lên, bố thí pháp được thông minh trí huệ, bố thí tài được tài phú. Khi chúng ta giới thiệu chánh pháp cho người khác, trên thực tế thì ba loại bố thí đều đạt được viên mãn. Bởi vì bố thí tài bạn cũng phải dùng thể lực của chính mình, kinh nghiệm của chính mình, đây thuộc về bố thí nội tài. Khi chúng ta đem thái độ đối nhân xử thế đúng đắn nói với bạn mình, để họ hiểu được chừng mực làm người thì họ mới không làm sai, nếu không cuộc đời của họ sẽ có rất nhiều hối hận và bất lực, đây cũng là bố thí vô úy.

Tôi nhớ lúc ôn thi hơn bốn tháng, tôi ngồi ở dãy bàn phía trên, bởi vì sư trưởng dạy làm bất kì chuyện gì cũng phải ảnh hưởng đến đại chúng, học tập cũng phải dẫn đầu, ngồi ở trên đầu hàng. Lớp ôn tập đa phần là phụ nữ, bởi vì thi làm giáo viên tiểu học, thi làm giáo viên tiểu học đa phần là phụ nữ. Cho nên tôi rất là nổi trội, một cái đầu cao cao nhô lên ở dãy bàn đầu tiên. Rất nhiều bạn nữ trong lòng cảm thấy có chướng ngại đối với môn toán học, vật lý, hóa học, thực ra thật sự có chướng ngại không? Đều là do tâm lý. Khi họ tới hỏi bài tôi, tôi cũng rất nghiêm túc chỉ cho họ những gì tôi biết.

Có một lần một bạn nữ tới hỏi bài tôi khoảng một tiếng đồng hồ, sau khi tôi giải đáp xong, một người bạn khác khá thân với tôi đi tới đập bàn nói: anh còn tính học bài không? Lãng phí nhiều thời gian như vậy, chính mình không cần học sao? Tôi cười rồi nói: mặc dù đang chỉ bài cho người khác, nhưng người có được lợi ích lớn nhất là ai? Là chính mình. Bởi vì họ muốn học cách giải bài toán này, chúng ta thì học cách làm sao dạy bài toán này cho họ hiểu, cảnh giới không giống nhau, cách suy ngẫm này sẽ càng đi sâu hơn, tư duy cũng nhanh nhạy hơn. Rất nhiều bạn học giải đề toán tới mức mang cả bài vở đến những tiết ôn tập môn khác, còn tôi thì ngay cả đề toán của chính mình chỉ giải có vài bài, bởi vì mọi người đều tới hỏi, thuận tiện tôi cũng luyện tập, học tập luôn.

Sau đó đi thi, năm đầu tiên môn toán thi được 90 điểm. Năm thứ hai tiếp tục thi, bởi vì năm đầu thi làm giáo viên dạy thay, năm thứ hai thi để chính thức thành giáo viên, hiện nay muốn làm giáo viên thật sự không dễ dàng. Bởi vì chỉ có năm đầu tiên là có thời gian ôn tập, năm thứ hai, năm thứ ba khá bận rộn, mặc dù không có thời gian ôn tập nhưng lần thứ hai thi tôi vẫn đạt 88 điểm, lần thứ ba vẫn đạt 88 điểm. Lúc đó tôi sâu sắc cảm nhận được rằng, càng đi dạy người khác, năng lực của bạn sẽ càng được nâng cao lên, càng sâu sắc hơn, bố thí pháp thực sự được thông minh trí huệ. Cho nên mọi người dạy con cái của mình cũng phải dạy như vậy, có năng lực nhất định phải giúp đỡ bạn học nhiều hơn.