Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 21A

Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 21A

Kính thưa Sư phụ, Chư vị pháp sư, Chư vị đồng tu! Xin chào tất cả mọi người! Cảm ơn Sư phụ, chư vị pháp sư, các vị đồng tu hộ pháp của Tịnh Tông Học Hội, cùng sự tham gia của chư vị đồng tu đến từ khắp nơi trên thế giới mới có thể thành tựu nhân duyên thù thắng này. Nếu mạt học giảng có chỗ nào không tốt, mong chư vị pháp sư, các vị đồng tu góp ý sửa lại cho đúng.

Đức Phật trong “Hoa Nghiêm Kinh” có dạy bảo khuyên nhủ chúng ta “Hết thảy chúng sanh đều có đức tướng trí huệ của Như Lai”, nhưng vì vọng tưởng chấp trước mà không thể chứng đắc. Cho nên chúng ta tu học Phật Pháp, tu học pháp môn Tịnh Độ. Điều quan trọng trước nhất là phải có niềm tin với bản thân. Ngẫu Ích đại sư trong “Di Đà Kinh yếu giải” cũng từng nhắc đến lục tín. Đầu tiên là phải tin vào bản thân, tin bản thân có đức tướng trí huệ của Như Lai. Cho nên “Niềm tin là nguồn đạo, mẹ của tất cả công đức”. Chúng ta phải có niềm tin vững chắc vào lời dạy của Phật Đà, hôm nay cái chúng ta cần phải học đó là “Đệ Tử Quy”. Tầm quan trọng của Đệ Tử Quy, Đệ Tử Quy đối với thế giới, đối với Phật Pháp, còn có đối với sự an định của xã hội, đối với sự hài hòa trong gia đình là một pháp bảo vô cùng tốt. Chúng ta cũng phải xây dựng niềm tin này trước, bởi vì học tập quý ở chỗ lập chí hướng. Khi chúng ta hiểu được tầm quan trọng của Đệ Tử Quy, chúng ta mới có thể lập chí, thông qua sự tu học Đệ Tử Quy, sự thực hành Đệ Tử Quy mới có thể khiến cho cả xã hội này giảm được xung đột, tai nạn, khiến toàn thế giới được an định, hòa bình.

Chúng ta hãy nhìn quốc gia xã hội hiện nay đích thực là động loạn không yên. Chúng ta cần phải suy nghĩ, bởi vì Phật Pháp cũng dạy bảo và khuyên nhủ chúng ta “Bồ Tát sợ nhân, chúng sanh sợ quả”. Người giác ngộ nhất định phải tìm ra được nguyên nhân thì mới có thể trị bệnh đúng thuốc. Bởi vì sự động loạn của xã hội là do lòng người mà ra. Phật Pháp dạy rằng “Y báo tùy theo Chánh báo chuyển”. Các vị đồng tu, lòng người hiện nay đều đang nghĩ đến điều gì? Lòng người đều lấy cái gì làm điểm xuất phát? Chúng ta bắt đầu từ lòng người, từ căn bản mới có thể giải quyết vấn đề. Mấy trăm năm nay phương Tây tiến dần về phương Đông. Tư duy của phương Tây cũng không ngừng ảnh hưởng đến tư duy của phương Đông, ảnh hưởng đến tư tưởng của người Trung Quốc. Cho nên hiện nay chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa công danh lợi lộc đứng đầu. Tôi thường hỏi nhiều người bạn, tôi hỏi họ “Bạn là con cháu Viêm Hoàng đúng không?”. Các vị đồng tu, các bạn là con cháu Viêm Hoàng đúng không? “Niềm tin là nguồn đạo, mẹ của tất cả công đức”. Phải có niềm tin, bạn là con cháu Viêm Hoàng đúng không? Phải (trả lời). Phật Pháp coi trọng thực chất chứ không coi trọng hình thức, vì vậy có lớn tiếng cũng không có tác dụng gì. Chúng ta phải xem xét lại, xem xem khởi tâm động niệm của bản thân có đang thực sự tùy thuận theo sự dạy bảo của tổ tiên hay là đã bị ô nhiễm bởi tư tưởng của toàn thế giới này.

Tôi đã từng hỏi mọi người trong một buổi giảng, tôi hỏi khi bạn có được một món ăn ngon nhất, suy nghĩ đầu tiên của bạn là gì? Một thanh niên khoảng 30 tuổi ngồi hàng đầu bên dưới không cần nghĩ ngợi gì đã nói ngay: “Thì ăn thôi”. Phía sau có một cô trung niên, cô nói cho con trai ăn, cho con cái ăn, ở phía sau cùng có một cụ khoảng 70 tuổi, cụ nói rằng để cha mẹ ăn. Các vị đồng tu, vị nào mới đích thực là con cháu Viêm Hoàng? Nhưng người nào có học vị cao nhất, người tự mình ăn là người có học vị cao nhất. Bởi vậy đọc sách chí tại thánh hiền, đây là lời dạy bảo khuyên nhủ của tổ tiên dành cho chúng ta. Trong giáo dục điều quan trọng nhất là dạy chúng ta thực sự trở thành người tốt, thực sự làm một người thiện. Mà người tốt người thiện thì điều quan trọng nhất chính là suy nghĩ ở trong tâm. Cho nên sự dạy bảo của tổ tiên lấy nhân từ làm căn bản. Vì thế chúng ta thấy toàn bộ lời dạy trong sách Luận ngữ chính là có một tấm lòng nhân ái.

Nhưng bởi vì phương Tây tiến dần về phương Đông. Thế nên con người hiện nay xem trọng chủ nghĩa công danh lợi lộc. Cho nên suy nghĩ đầu tiên là gì? Lấy tự ngã làm trung tâm, thời đại này của chúng ta đọc rất nhiều sách được dịch ra. Ví dụ nói lấy tự ngã làm trung tâm, khi nói thì có cảm giác giống như là danh từ được dịch từ phương Tây. Còn cảm thấy tôi đọc được một ít sách, kỳ thực lấy tự ngã làm trung tâm nói thẳng ra là gì? Chính là ích kỷ. Khi mỗi một người mà suy nghĩ đầu tiên của anh ta là ích kỷ. Ích kỷ nâng cao lên một bậc là gì? Biến thành cạnh tranh, chỉ nghĩ đến bản thân không nghĩ đến người khác. Cạnh tranh nâng cao lên tiếp là gì? Biến thành đấu tranh, đấu tranh nâng cao lên nữa biến thành chiến tranh. Chiến tranh nâng cao lên nữa biến thành tận thế. Thường thường đi trên đường nhìn thấy trên cột điện viết bốn chữ lớn gọi là “Tận thế đến rồi”. Chư vị đồng tu tận thế đã đến chưa? Chưa (trả lời- cười). Cái gì gọi là tận thế? “Sống không bằng chết gọi là tận thế”. Người chết rồi, chúng ta đều hiểu [chết] là thay một bộ y phục, mười tám năm sau lại làm một trang hảo hán. Nhưng sống không bằng chết mới thật sự là tận thế.

Ở đại lục chúng tôi từng nghe một thông tin, có một đứa trẻ mười ba tuổi nấu cơm cho cha ăn, người cha ăn xong thì chết bất đắc kỳ tử. Bởi vì gia đình rất nghèo nên không có tiền khám nghiệm tử thi, chỉ làm qua loa rồi chôn cất. Sau đó đứa bé đó lại nấu cơm cho mẹ ăn, sau khi ăn xong thì người mẹ đó cũng qua đời, cũng làm qua loa rồi đem đi mai táng. Đúng vào lúc cúng bái cha mẹ, đứa trẻ đó không đủ kiên nhẫn ngay lập tức đổ hết cơm canh cúng xuống cống. Người thím của đứa trẻ này cảm thấy kinh ngạc, sao đứa trẻ này tại sao lại không có chút tâm cung kính nào với cha mẹ. Sau đó đứa trẻ đi tới bên người thím hỏi cha mẹ con có phải là có mua bảo hiểm. Người thím nghe xong bỗng nổi da gà, cảm thấy có gì đó không ổn ngay lập tức đi báo cảnh sát. Kết quả điều tra cha mẹ đều do chính tay đứa trẻ đó đầu độc chết. Hỏi đứa trẻ đó vì sao đầu độc chết cha mẹ? Đứa trẻ đó nói là vì muốn lấy tiền bảo hiểm, tiền bảo hiểm chỉ có 10.000 nhân dân tệ mà giết chết 2 mạng người. Tại sao muốn lấy tiền bảo hiểm, bởi vì đứa trẻ đó muốn mua điện thoại. Khi chúng ta nghe được câu chuyện này, chúng ta cần phải suy nghĩ sâu xa hơn. Tại sao một đứa trẻ 13 tuổi không nghĩ đến cha, không nghĩ đến mẹ, trong lòng chỉ có gì? Chỉ có dục vọng, chỉ có lợi ích cá nhân. Cho nên Tổ tiên đã nói với chúng ta “Dục vọng khiến tâm trí bị mê mờ, lợi ích khiến tâm trí bị hồ đồ”. Dục vọng là vực sâu thăm thẳm. Một khi đã bước xuống thì không nhìn thấy đáy, toàn bộ tự tánh sẽ dần dần bị mất phương hướng. Cho nên chúng tôi nghe được chuyện này, khi tất cả trẻ em không có tâm hiếu kính đối với cha mẹ. Vậy thì cha mẹ sẽ trải qua những ngày tháng vô cùng đau khổ.

Tại Sán Đầu có một số thầy cô đã tập hợp trẻ em lại dạy Đệ Tử Quy. Vừa học được hơn 1 tháng, các giáo viên cảm thấy nên để cho những đứa trẻ này được rèn luyện một chút. Có thể lên bục giảng chia sẻ thu hoạch của chúng, sự trưởng thành của chúng trong thời gian vừa qua.  Một đứa trẻ 7 tuổi đứng lên, lời đầu tiên mà em nói là: “Con học Đệ Tử Quy xong thì mới biết làm người hóa ra phải hiếu thuận”.  Các vị đồng tu, câu nói này rất có ý nghĩa, “làm người “hóa ra” phải hiếu thuận”. Vì vậy người không học thì không biết đạo đức, không học thì không biết lễ nghĩa. Mà lời dạy của các vị Thánh Hiền đã bị gián đoạn mất hai ba đời rồi, nên đa số người hiện nay đã không còn biết căn bản của làm người, nghĩa vụ của việc làm người là gì? Vì vậy mà trong Kinh Vô Lượng Thọ có nói “Người đời trước bất thiện, không biết đạo đức, không có người dạy, không nên trách họ”. Các vị đồng tu, bây giờ phải trách ai, cứ trách những người đi trước, đều là người bị hại. Bởi vì [họ] đều không có cơ hội nghe được lời dạy của Thánh Hiền.

Ví dụ chúng ta vào 200 năm trước vừa lúc bạn đi ngang qua con đường nhỏ trên bờ ruộng. Nhìn thấy một nông phu đang canh tác, bạn thỉnh giáo với người nông dân đó, xin hỏi bổn phận của việc làm người là gì? Mặc dù ông ấy 1 chữ cũng ko biết nhưng có thể nói với bạn trong 30 phút mà không cần phải soạn bài trước, nhất định đoạn mở đầu sẽ nói rằng: “Làm người nhất định phải hiếu thuận cha mẹ, yêu thương anh chị em. Làm người nhất định nói là phải làm, phải thành thật đối đãi với mọi người”. Mặc dù ông ấy không biết chữ nhưng mà giáo dục xã hội, giáo dục gia đình của thời đó đều cho ông một sự dẫn dắt chính xác. Ví dụ hiện nay nhân dịp mùa tốt nghiệp. Bạn đến trước cổng một trường đại học danh tiếng. Vừa đúng ngày hôm đó có những sinh viên vừa tốt nghiệp đi ra. Bạn tiến về phía trước hỏi họ: “Xin hỏi bổn phận của việc làm người là gì?”. Những sinh viên này sẽ trả lời như thế nào, họ sẽ nói sao bạn lại rảnh rỗi như vậy? Tại sao bạn không hỏi tôi: “10 bài hát đứng đầu top hiện nay là gì?”, “10 ca sỹ hàng đầu hiện nay là ai?”.  Bởi vậy nên khác biệt rất lớn. Chúng ta thường nói là thế giới đang ngày một tiến bộ, thực ra câu nói này chúng ta phải lắng lòng mà suy nghĩ. Rốt cuộc là tiến bộ hay thụt lùi? Cái gọi là “Biết hổ thẹn chính là gần với sự dũng cảm”. Cần phải hiểu rõ là chúng ta thực sự đang thụt lùi mới có thể tích cực hướng thượng để trưởng thành hơn, để thay đổi.

Có một người bạn nói với tôi rằng: “Thầy Thái à, văn minh tinh thần đích thực là thụt lùi rồi, nhưng mà văn minh vật chất thì sao? Tiến bộ rồi”. Tôi mới thỉnh giáo người bạn này, tôi nói, vật chất quan trọng nhất trên toàn thế giới này là gì? Vật chất quan trọng nhất là gì? Không khí, ánh sáng mặt trời, nước. Những thứ này đều làm sao? Đều hỏng rồi. Tôi nói tiếp với anh ta, vật chất quan trọng nhất là địa cầu. Khi vật chất này hỏng rồi, tất cả vạn vật đều ra sao?  Đều không thể sinh tồn. Một quả địa cầu muốn hình thành cần phải trải qua mấy tỷ năm, mấy ngàn năm nay từ khi có lịch sử loài người thì địa cầu cũng không xảy ra chuyện gì? Nhưng trong hơn 200 năm trở lại đây, một địa cầu hình thành trong mấy tỷ năm đã bị làm cho trở thành như thế nào? Trở thành đến mức mà các nhà khoa học đều phải đưa ra lời cảnh báo. Nếu còn làm ô nhiễm, phá hủy địa cầu như vậy, có thể qua mấy chục năm hay trăm năm nữa địa cầu sẽ trở nên như thế nào? Sẽ không thể tiếp tục sống được nữa. Văn hóa chúng ta kéo dài mấy nghìn năm, tổ tiên luôn luôn nghĩ làm sao để lại trí tuệ tốt đẹp, để lại hoàn cảnh sống tốt cho con cháu đời sau. Đây là suy nghĩ của tổ tiên chúng ta, nhưng [chúng ta] hiện nay thì sao? Giả dụ chúng ta đều lấy tư duy của người phương tây để ứng đối với sự việc, chỉ nghĩ đến bản thân chứ không hề nghĩ đến con cháu đời sau, nên hiện nay mới phá hủy toàn bộ môi trường đến mức như vậy. Từ khi có con người xuất hiện đến nay, thế hệ nào có khả năng bị con cháu đời sau mắng thảm hại nhất vậy? Có lẽ chính là thế hệ chúng ta. Cho nên nhất định phải dạy dỗ thì chúng mới hiểu làm sao chung sống với người khác, làm sao để chung sống hài hòa với tự nhiên.

Đứa trẻ 7 tuổi này có nhắc đến làm người hóa ra phải hiếu thuận. Sau khi nói xong em còn nói trước đây khi em chưa được học Đệ Tử Quy mỗi ngày đều nghĩ làm sao mưu hại cha mẹ. Khi em vừa nói xong câu này thì mẹ em ngồi ở dưới ngạc nhiên không biết nói gì. Mẹ của em nhất định là không tin nổi câu nói đó lại được nói ra từ miệng của con cô. Tại sao đứa bé đó lại nghĩ đến việc mưu hại cha mẹ, nó mới 7 tuổi mà. Luân thứ nhất trong Ngũ luân đại đạo của chúng ta có nói “Phụ tử hữu thân”, Phụ tử vô thân mới muốn làm hại cha mẹ. Sự không thân thiết này do đâu mà ra? Chúng ta phải tìm ra nguyên nhân.

Hiện nay rất nhiều bậc cha mẹ bận rộn công việc, giao con cái cho người giúp việc, giao cho lớp học thêm, giao cho ti vi, máy vi tính. Trong ti vi và máy vi tính đều dạy những gì? Sát, đạo, dâm, vọng. Đều dạy những thứ này, cho nên tư tưởng của trẻ em dần dần bị sai lệch đi. Hơn nữa rất nhiều bậc phụ huynh vì thể diện của bản thân, bắt con cái đi học một đống thứ, một tuần của trẻ được sắp xếp như thế nào? Đều kín hết lịch. Nội tâm của chúng kêu khổ thấu trời, bởi vì cha mẹ không chăm sóc chúng nên không có sự thân thiết. Sau đó lại khiến chúng mệt mỏi như vậy, những oán khí này từ từ sẽ thế nào? Đang dần tích lũy từng chút một. Nhưng phụ huynh có thể lại cảm thấy rằng, khi ra ngoài nói chuyện với bạn bè đều nói: “Anh xem con tôi đại diện trường đi tham gia thi đấu giành được bao nhiêu giải. Con của tôi vừa biết đàn piano vừa biết khiêu vũ.” Những gì con trẻ học lại được cha mẹ đem ra làm gì? Đem ra khoe khoang, đem ra khiến họ nâng cao thể diện. Họ luôn cảm thấy rất tự hào về con cái nhưng lại không hề biết con cái rốt cuộc đang nghĩ gì? Rốt cuộc con cái đang làm gì? Bởi vì bận rộn công việc nên không có chú ý tới.

Cho nên tư tưởng quan niệm của trẻ em biến hóa theo chiều hướng nào kỳ thực những bậc cha mẹ hiện nay trong lòng có biết đến hay không? Không biết đến. Khi trẻ từ nhỏ đã không thân thiết với cha mẹ thì chúng không cách nào hình thành tấm lòng nhân ái. Chúng sẽ phát triển thành những người chỉ biết có lợi ích bản thân, từ từ nâng cao lên sẽ biến thành cạnh tranh biến thành đấu tranh, biến thành chiến tranh. Cho nên các vị đồng tu, chúng ta hãy xem xem hiện nay mỗi ngày bạn mở tờ báo ra, trong xã hội, trên thế giới, tiết mục biểu diễn có phải chính là cạnh tranh, đấu tranh, chiến tranh. Nguồn gốc của hậu quả này là từ đâu? Từ một niệm ích kỷ, chúng ta chỉ cần chuyển một niệm này trở thành đúng đắn thì quả ác của toàn bộ xã hội này sẽ có thể từ từ cải thiện được và chuyển thành tư tưởng đúng đắn. Nhất định phải bắt đầu từ nhân ái.

Cho nên những năm 70 tiến sỹ Toynbee của Anh đã từng nhắc tới giải quyết vấn đề xã hội của thế kỷ 21 chỉ có hai loại học thuyết mới có thể làm được. Các vị đồng tu, hai loại nào vậy? Học thuyết Khổng Mạnh và Phật Pháp Đại thừa. Chúng ta vừa nhắc tới trọng tâm của học thuyết Khổng Mạnh là gì? Nhân ái. Trọng tâm của Phật Pháp Đại thừa là gì? Từ bi. Vị thánh nhân thị hiện ở phương Tây, đức Chúa Jesu của đạo Cơ Đốc. Ngài cũng dạy bảo chúng ta phải từ bi bác ái, yêu thương tất cả mọi người. Vì vậy tất cả những lời dạy bảo của các vị Thánh nhân và nhà triết học đều không gì ngoài nhân từ, bác ái. Khi mà trong lòng tất cả mọi người đều là nhân từ bác ái, tiến thêm một bước nữa thì con người sẽ giúp đỡ lẫn nhau, yêu thương lẫn nhau. Vậy thì có thể thực hiện được thế giới Đại đồng mà nhà Nho chúng ta luôn tìm cầu, thế giới Hoa Tạng, thế giới Cực lạc mà Phật giáo chúng ta luôn tìm cầu chỉ ở trong một niệm mà thôi.

Chúng ta hồi tưởng một chút khoảng 30 đến 50 năm trước. Khi một gia đình thu hoạch thóc, hàng xóm ở xung quanh sẽ như thế nào? Đều đến giúp đỡ. Tình cảm của con người vô cùng nồng hậu, có khi trong nhà làm đám cưới tất cả hàng xóm và bạn bè thân thiết đều đến giúp đỡ. Đây chính là một xã hội giúp đỡ lẫn nhau, yêu thương lẫn nhau. Hiện tại thì sao? Có thể hàng xóm ở phía đối diện mang họ gì cũng không hề biết. Sau đó hành lang chung giữa hai nhà chúng ta còn muốn chia đôi. Một nửa bên này tôi quét, một nửa bên kia thì sao? Thì để nhà họ tự quét. Đều tính toán đến mức độ như vậy. Chúng ta nhìn thấy hiện tượng như vậy nhất định phải bắt đầu từ bản thân mình để thay đổi nếp sống xã hội trong giai đoạn hiện nay. Chỉ cần chúng ta thành tâm học hỏi để trở thành tấm gương cho người khác, hành vi làm chuẩn tắc cho người khác. Tin rằng nhất định có thể dựa vào đó để tề gia, bắt đầu thay đổi từ gia đình, từ trị quốc. Bắt đầu thay đổi từ công ty đoàn thể mà bạn đang làm việc. Bởi vì nhân chi sơ tánh bổn thiện, chỉ cần chúng ta có thể thật tâm thể hiện ra thì nhất định có thể làm thức tỉnh sự thành tâm, sự chân thành của người khác. Về điểm này chúng ta cũng cần phải có lòng tin.

Chúng ta nhìn thấy Vua Thuấn thời cổ đại, Đại Thuấn. Ngài chân thành đối đãi với cha mẹ, tâm hiếu chí thành. Ngài tu thân được rồi thì tiến thêm một bước nữa toàn bộ hàng xóm láng giềng đều bị cảm hóa. Sức mạnh cảm hóa hàng xóm láng giềng tiếp tục mở rộng ra bên ngoài. Người ở gần thì tâm phục khẩu phục, người ở xa thì càng thêm hoài niệm. Những người ở xa cũng rất tôn trọng ngài, cũng hi vọng có thể học theo Ngài, quy phục dưới sự lãnh đạo của Ngài. Sau đó đến Nghiêu đế cũng bị cảm động đem thiên hạ truyền lại cho Đại Thuấn. Cho nên nếp sống xã hội đều phụ thuộc vào việc chúng ta học tập theo lời dạy của Thánh Hiền, của Phật và Bồ Tát. Các bạn đồng tu hãy cùng thể hiện thật tốt cho mọi người xem.

Chúng ta xem, toàn bộ thế giới này [nếu] muốn hòa bình an định thì điểm quan trọng là ở trong một niệm, đó là làm sao để con người thật sự dùng tâm nhân ái để đối xử với tất cả mọi người, mọi vật, mọi việc. Phải bắt đầu từ đâu mới có thể thực sự đạt được hiệu quả này? Điều này đáng để chúng ta phải suy nghĩ. Trong Trung Dung có nhắc đến “Dùng chánh đạo để tu thân”, một người muốn tu dưỡng thân tâm, nâng cao học vấn đạo đức, nhất định phải tuân theo chánh đạo. Còn “tu đạo thì dựa vào đức nhân”, nguồn gốc tu dưỡng chánh đạo là ở tâm nhân từ, mà căn bản của tâm nhân từ ở đâu? Trong Luận ngữ cũng có dạy rằng “Có hiếu với cha mẹ, yêu thương anh chị em chính là căn bản của Nhân”. Chúng ta tìm ra được căn bản của căn bản, “người quân tử chăm lo cái gốc, làm tốt căn bản rồi thì đạo đức tự nhiên sanh”, nhân đạo, chánh đạo của chúng ta có thể thành tựu rồi. Cho nên hiếu đễ là căn bản của Nhân, muốn làm được hiếu đễ, giáo trình tốt nhất là gì? Đệ Tử Quy, nhập tắc hiếu, xuất tắc đễ. Các vị đồng tu, chúng ta phải có lòng tin, Đệ Tử Quy có thể giải quyết vấn đề của thế giới.

Kính thưa sư phụ, kính thưa chư vị pháp sư, chư vị đồng tu, A Di Đà Phật!

Khi nãy chúng ta có nhắc tới Tả Công nhìn thấy Sử Khả Pháp rất vui mừng, bởi vì ông đã chọn được một nhân tài rường cột cho đất nước, sau đó Tả Công và Sử Khả Pháp cùng làm quan trong triều, cùng nhau cống hiến cho triều đình. Bởi vì lúc đó là cuối thời nhà Minh, hoạn quan nắm quyền, Tả Công bị hoạn quan hãm hại nhốt vào trong ngục. Một khi vào ngục cũng tương đương sẽ gặp rất nhiều sự hành hạ, như là nghiêm hình đánh đập, cho nên Sử Khả Pháp rất lo lắng, lo sợ lão sư ở trong ngục không biết sẽ gặp phải sự hãm hại như thế nào, cho nên Sử Khả Pháp nghĩ hết mọi cách để đi thăm lão sư. Tả Công quả thực bị hành hình khá nghiêm trọng, họ dùng thanh sắt nung nóng ấn vào mắt, còn từ đầu gối trở xuống cũng bị cắt đi. Sử Khá Pháp lòng nóng như lửa đốt, đi cầu xin lính coi ngục, lính coi ngục bị tâm hiếu thảo của ông đối với lão sư làm cảm động, gợi ý ông ngụy trang thành bộ dạng của người nhặt rác để lẻn vào trong ngục.

Khi Sử Khả Pháp vào được ngục, từ từ bước tới chỗ Tả Công, khi ông nhìn thấy thân thể của Tả Công, ông không cầm lòng được mà khóc lớn, chạy tới trước mặt Tả Công. Tả Công mặc dù không mở được mắt nhưng tai vẫn có thể nghe được, nghe thấy âm thanh của Sử Khả Pháp, ông vô cùng cảnh giác, dùng hai tay banh mắt ra, mắt sáng như đuốc nhìn Sử Khả Pháp. Tả Công nói: thân phận của con là gì? Là rường cột của đất nước, con làm sao có thể để chính mình rơi vào chốn nguy hiểm như vậy? Thay vì để cho những gian thần kia hãm hại con, chi bằng bây giờ ta đánh chết con. Nói xong Tả Công nhặt một hòn đá ở bên cạnh ném về phía Sử Khả Pháp, Sử Khả Pháp thấy lão sư giận dữ như vậy liền mau chóng rời đi. Mọi người cảm thấy tại sao Tả Công lại tức giận như vậy? Lo lắng cho sự an nguy của học trò, lo sợ tiền đồ của đất nước sẽ bị ảnh hưởng, cho dù ông đang phải chịu sự đau đớn như vậy nhưng vẫn không hề nghĩ cho chính mình, vẫn suy nghĩ cho đất nước, suy nghĩ cho học trò của mình.

Sau khi Tả Công qua đời, Sử Khả Pháp cũng thường đảm nhận vị trí quan trọng của đất nước, lãnh binh ra ngoài. Lúc ông lãnh binh ra ngoài đều không ngủ ở trên giường, để cho quân lính chia thành ba nhóm, ông cùng quân lính luân phiên dựa lưng vào nhau nghỉ ngơi, canh gác. Quân lính nhìn thấy như vậy cũng rất đau lòng, họ nói với ông: đại nhân, ngài làm như vậy sức khỏe sẽ không chịu nổi. Sử Khả Pháp nói với quân lính: nếu như ta đi ngủ, đúng lúc quân địch tới bao vây, khiến cho đất nước gặp tổn hại, vậy thì ta có lỗi với đất nước, càng có lỗi với lão sư của ta. Lão sư dạy luôn phải suy nghĩ cho đất nước, Sử Khả Pháp đích thực không dám quên, cho nên sự báo đáp tốt nhất của chúng ta dành cho sư trưởng đó là y giáo phụng hành.

Đức Phật sau khi giảng kinh ở cung trời Đao Lợi xong liền xuống trần gian, có một vị tì kheo ni tranh chạy tới trước, bà nói: ta là người đầu tiên thấy đức Phật. Đức Phật nói với bà: con không phải là người đầu tiên thấy ta, Tu Bồ Đề là người đầu tiên thấy ta, bởi vì Tu Bồ Đề nhìn thấy chư pháp thực tướng, Tu Bồ Đề có thể phụng hành theo lời dạy bảo của ta, như vậy mới thực sự nhìn thấy lão sư. Chúng ta đi theo sư trưởng học tập, tâm phải theo ngài chứ không phải chỉ có thân theo ngài, chỉ cần tâm chúng ta tương ưng với tâm của sư trưởng, vậy thì lúc nào chúng ta cũng là học sinh ngoan. Sư trưởng cũng dạy chúng ta, phải xem kinh Vô Lượng Thọ là kịch bản cuộc đời của chúng ta, bốn mươi tám nguyện là nguyện của chúng ta. Khi tâm của chúng ta, nguyện của chúng ta, giải của chúng ta, hành của chúng ta giống với Phật A Di Đà thì ngay lúc đó chúng ta có thể nỗ lực kiến tạo ra thế giới Tây Phương Cực Lạc.

“Nguyện cho chúng sanh ba ngàn cõi, đều sanh cửu phẩm cõi Tây Phương”, chúng ta phải cảm nhận sâu sắc sự từ bi thương xót của đức Phật. “Như Lai vì lòng đại bi vô tận, thương xót ba cõi nên xuất hiện ở đời, tuyên dương giáo pháp là muốn cứu bạt quần manh, ban cho lợi ích chân thật, khó gặp khó thấy, như hoa ưu-đàm hiếm khi xuất hiện”, sự từ bi vô tận của Như Lai, chúng ta phải cảm nhận sâu sắc, phải để ở trong lòng. Đức Như Lai ban cho chúng ta lợi ích thật sự, chúng ta phải nắm bắt cho tốt, cái gì là lợi ích thật sự? Đời này thành tựu, đời này thành Phật. Cho nên “Nếu chúng hữu tình đều thành Phật, hạnh vượt Phổ Hiền lên bờ kia, vì thế các bậc học rộng trí cả, phải tin lời ta dạy như thật; Diệu pháp như thế may được nghe, nên thường niệm Phật sanh hoan hỷ”, quan trọng hơn là hai câu cuối, “Thọ trì rộng độ dòng sanh tử, Phật gọi người ấy thật bạn lành”. Chúng ta có duyên gặp được lợi ích chân thật này, chúng ta có nghĩa vụ phải “Thọ trì rộng độ dòng sanh tử”, chúng ta làm như vậy mới là học trò ngoan của đức Phật. Chúng ta phải phổ biến rộng rãi chánh pháp, phổ biến cơ duyên thành tựu đời này cho hàng xóm láng giềng, cho người thân bạn bè.

Mỗi lần Sử Khả Pháp trở về quê hương, trước tiên không phải là trở về nhà, mà ông đi đâu? Tới nhà lão sư trước, mặc dù lão sư không còn nữa, nhưng vẫn còn sư mẫu, còn con cháu đời sau của lão sư, ông đều làm hết khả năng để phụng dưỡng chăm sóc họ. Từ câu chuyện này mà chúng ta cảm nhận được tình nghĩa thầy trò của người thời xưa, mang lại sự cảm động sâu sắc trong lòng chúng ta. Chúng ta thấy người hiền đức phải noi theo, đời này chúng ta gặp được rất nhiều trưởng bối chỉ dạy chúng ta, giúp đỡ chúng ta, chúng ta phải “Lập thân ở đời làm theo đạo lý”, sống cho thật tốt thì trưởng bối sẽ rất hoan hỉ.

Lúc học tiểu học, thành tích của tôi không tốt lắm, học bốn năm mà thành tích lúc lên lúc xuống. Tới năm lớp năm, tôi được phân vào lớp của thầy Diêu, mẹ tôi cũng dạy ở trường tôi học, thầy Diêu hỏi mẹ tôi làm sao để dạy tôi? Mẹ tôi nghĩ một chút rồi nói: đứa trẻ này không thích đọc sách, nhưng mà lại coi trọng thể diện. Coi trọng thể diện có tốt hay không? Không tốt, nhưng mà có thể thuận theo tình thế mà làm. Thầy tôi nghe xong gật đầu nói: tôi biết rồi. Hôm sắp xếp lớp, tất cả học sinh lớp 4 đều có mặt ở sân vận động trường, mười hai thầy cô đứng bên cạnh, sau đó bắt đầu đọc, lớp 5A1, bạn Nguyễn Văn A, bạn học đó liền chạy tới lớp A1; lớp A2, gọi tới ai thì người đó chạy tới; tôi được phân vào lớp A7, học lớp 5A7.

Sau khi phân chia xong, trở về lớp học, thầy Diêu nói với tôi: Thái Lễ Húc, con và hai bạn nữa đi lấy chổi quét cho thầy. Học sinh được thầy gọi tên đều rất vui, có thể giúp đỡ cho thầy, mau chóng chạy đi lấy chổi. Tiếp đó thầy tôi lại nói: Thái Lễ Húc, con dẫn năm bạn đi nhận sách. Chúng tôi lại mau chóng đi nhận sách mới. Sau khi mọi việc đã làm xong, thầy nói với mọi người: nào, chúng ta chọn lớp trưởng, thầy đề xuất bạn Thái Lễ Húc, những bạn khác tùy các em đề xuất. Kết quả bầu chọn như thế nào? Lớp mới cùng lắm quen được ba bốn người, đâu có biết nhiều người, nhưng mà lại nghe được tên của ai? Cứ như vậy tôi lên làm lớp trưởng một cách thuận lợi. Nhưng mà lớp trưởng trong lòng học sinh tiểu học phải là người như thế nào? Đức hạnh và học vấn đều ưu tú, cho nên thành tích của tôi không thể không tốt, nếu không thì rất mất mặt. Thầy giáo không tốn chút công sức nào, cũng không dạy tôi phải chịu khó học tập, vậy mà từ đó trở đi, tên của tôi lúc nào cũng nằm trong top 3 của lớp. Cho nên dạy con trẻ có thể tùy theo khả năng của chúng, sau khi quan sát xong, có thể dùng phương pháp thiện xảo để thành tựu chúng. Cách làm của thầy đã khiến tôi từ đó về sau không còn khiến cha mẹ lo lắng về việc học của tôi nữa.

Sau đó tôi thi đậu làm giáo viên, tôi cũng rất vui vẻ, quay về tìm thầy giáo dạy tiểu học. Tôi ngồi với thầy trong nhà hàng chay, tôi mời thầy đi ăn chay, nhân viên phục vụ đi tới hỏi: chú này là? Tại vì tôi cũng thường đưa mẹ tới nơi này ăn cơm, tôi giới thiệu với nhân viên phục vụ đây là thầy giáo tiểu học của tôi. Anh nhân viên nghe xong rất hâm mộ, bây giờ vẫn còn liên lạc với thầy giáo dạy tiểu học, còn cùng nhau đi ăn. Khoảng thời gian đó tôi đã bắt đầu nghe Phật pháp, tôi tặng sách “Nhận Thức Phật Giáo”, “Tam Quy Y” của sư trưởng cho thầy tôi. Thầy rất vui vẻ nhận lấy, thầy nói với tôi: từ hôm nay trở đi, thầy có phải nên gọi con là sư huynh không? Tôi nói với thầy; một ngày làm thầy, cả đời làm cha, thầy luôn là thầy con. Trong lòng tôi cảm thấy rằng duyên phận thầy trò có thể là sự hưởng thụ rất cao của cuộc đời.

Tôi còn trao đổi một số kinh nghiệm giảng dạy với thầy, thầy cũng chia sẻ rất nhiều kinh nghiệm quý báu cho tôi. Sau đó tôi tới Hải Khẩu phổ biến văn hóa truyền thống, trải qua một khoảng thời gian tôi mới gọi điện thoại cho thầy, kể cho thầy nghe những gì tôi đang làm ở đại lục. Sau khi nghe tôi kể xong, ở đầu dây bên kia thầy tôi cứ cười suốt, thầy nói: có được học sinh như con, thầy rất vui. Qua đó mà tôi thể hội được, chỉ có hai người không bao giờ đố kị với thành tựu của bạn, thứ nhất là cha mẹ bạn, còn có sư trưởng của chúng ta. Thực ra đối với sư trưởng, chúng ta cũng không có thứ gì tốt để cúng dường cho ngài, thứ tốt nhất có thể cúng dường cho ngài đó là “Lập thân ở đời làm theo đạo lý”, bản thân chúng ta có thể khiến cho lời dạy bảo của sư trưởng đơm hoa kết trái, làm lợi ích cho gia đình, xã hội, đất nước.

Trước khi làm nghề dạy học, tôi phải đi học lớp ôn thi, vẫn chưa thi đậu làm giáo viên, nhưng trong lòng tôi rất kiên định, một năm chưa thi đậu thì làm thế nào? Thi tiếp một năm nữa; hai năm chưa thi đậu thì thi tiếp một năm nữa, quyết tâm không bỏ cuộc. Cho nên lúc tôi đi học lớp ôn thi thì chỉ còn cách kì thi hơn bốn tháng, rất nhiều bạn học đã chuẩn bị hơn nửa năm, cũng có người thi năm thứ hai, năm thứ ba. Lần đầu tiên thi thử, tôi thiếu hơn 40 điểm mới đậu; lần thứ hai thi thử vẫn thiếu hai mươi điểm; lần thứ ba thi thật, tôi thi đậu mà còn thừa bốn mươi bốn điểm. Thi cử là cuộc chiến tâm lý, phải duy trì bình tĩnh, trong thời gian ôn thi hơn bốn tháng, thực sự là tôi không lo lắng chút nào. Nhưng mà trước hôm thi một ngày tôi lại lo lắng, vẫn là nghiệp chướng hiện tiền, có một trưởng bối đưa tôi đi thi, bởi vì đêm trước tôi ngủ không ngon, tôi cũng không dám uống thuốc an thần. Vừa ra khỏi cửa chuẩn bị đi thi, trưởng bối nhìn sắc mặt tôi xanh xao, chú ngại không dám hỏi, hôm đó thi mấy môn liên tục. Thi xong tôi và chú về nhà, trên đường về nhà chú nói rằng tôi sẽ thi đậu. Tôi hỏi chú tại sao? Chú nói thi môn đầu tiên sắc mặt tôi nhợt nhạt, nhưng sau đó thi tới môn cuối cùng thì sắc mặt hồng hào. Nghiệp chướng dần dần tiêu trừ từng chút một, sau đó tôi thực sự thi đậu.

Đêm trước ngày tôi trở thành giáo viên, ở lớp ôn thi tôi học chung với một người bạn cũ, bạn học tiểu học, đã quen nhau được 20 năm rồi. Tôi với anh hoạn nạn có nhau, từng cùng nhau chạy xe máy, tôi chở anh lao xuống mương nước, kết quả cánh tay của tôi bị gãy. Có một lần anh bị người ta bắt cóc, hơn ba giờ sáng tôi và ba tôi tới đồn cảnh sát gặp anh. Khi chúng ta đang hoảng loạn lại gặp được bạn tốt, tự nhiên sẽ rơi nước mắt, tình nghĩa giữa anh và tôi rất sâu đậm. Lần đầu tiên trong đời anh quen bạn gái, đã hai mươi mấy tuổi, hai mươi sáu tuổi mới yêu lần đầu, cho thấy bạn của tôi như thế nào? Rất thành thật. Anh cũng chỉ yêu một lần rồi kết hôn luôn. Sau khi có bạn gái anh liền gọi điện thoại cho tôi nói: mình có bạn gái rồi, cậu có thể giúp mình nhìn một chút được không? Tôi cũng rất hoan hỉ: được được, đến nhà mình chơi một lát.

Trong lúc nói chuyện, bạn gái anh hay nói: “cô giáo em nói, cô giáo em nói”, thường xuyên nhắc tới cô giáo tiểu học của mình. Trong lòng tôi nghĩ, nếu đây là đứa trẻ năm sáu tuổi thì cũng không có gì ngạc nhiên, nhưng mà một người hơn hai mươi tuổi lại mở miệng nói cô giáo của em nói thế này, tôi cảm thấy rất kinh ngạc. Ảnh hưởng mà cô giáo này mang lại, không kém gì cha mẹ của cô, tôi nghe xong liền sanh tâm cung kính với cô giáo của bạn gái anh. Đột nhiên tôi nói: tôi có thể gặp cô giáo của em không? Cô giáo của bạn gái anh đã dạy học hơn ba mươi năm. Bạn gái anh nói được, để em gọi cho cô em. Tối hôm đó nghĩ lại thấy mình quá đường đột, còn chưa quen cô giáo của bạn gái anh mà đã đưa ra yêu cầu như vậy, tự cảm thấy thật ngại ngùng. Hôm sau tôi gọi điện thoại cho bạn gái anh nói: hay là thôi đi, lần sau có cơ hội rồi tính. Bạn gái anh nói: em đã gọi cho cô giáo rồi, cô nói người như anh phải nhanh chóng gia nhập ngành giáo dục, cho nên cô giáo em đồng ý muốn gặp anh. Nhân duyên này đã thành tựu như vậy.

Tuần đó bạn tôi lái xe đến chở tôi, sau đó đi đón cô giáo của bạn gái anh. Duyên phận trong cuộc đời này rất kì diệu, cô giáo của bạn gái anh chỉ ở cách nhà tôi có 500m, duyên phận chưa tới, cho dù là gặp mặt cũng không quen biết. Sau khi lên xe, cô giáo của bạn gái anh quay đầu lại, câu đầu tiên cô nói khiến tôi rất chấn động: dạy học hơn ba mươi năm, các học sinh đã dạy cho cô rất nhiều thứ. Đối với người chưa đi dạy như tôi, lời nói như vậy gần như chưa từng nghe qua, thông thường hình ảnh của giáo viên sẽ là chỉ học sinh nói, chỗ này sai rồi, chỗ kia sai rồi. Nhưng cô lại cảm nhận sâu sắc rằng nhờ đủ loại vấn đề của con trẻ mà đã giúp cô nâng cao trí tuệ, cũng nâng cao kinh nghiệm giáo dục. Khi một người giáo viên dùng thái độ như vậy để dạy học sinh, đương nhiên học sinh sẽ có ấn tượng vô cùng sâu sắc đối với thầy cô, cũng vô cùng cảm ân thầy cô.

Tiếp đó cô nói: lúc học sinh phạm lỗi, cũng là lúc xuất hiện cơ hội dạy bảo chúng, cho nên không được tức giận vô lý. Từ kinh nghiệm này mà tôi thể hội được rằng, nếu như sinh viên đại học sư phạm lúc còn đang ở trên ghế giảng đường, vẫn chưa tốt nghiệp đi dạy mà có thể học được từ những giáo viên có kinh nghiệm như vậy, vậy thì con đường dạy học sau này của họ có lẽ sẽ bớt đi đường vòng rất nhiều, hơn nữa tâm thái đúng đắn thì phương hướng liền đúng đắn. Chúng ta cũng thể hội sâu sắc được rằng, giới giáo dục nhất định phải coi trọng luân lý, chỉ cần coi trọng luân lý mới có thể không ngừng truyền đạt lại những kinh nghiệm quý báu này. Nếu như không có luân lý, giáo viên trẻ như chúng tôi vừa tốt nghiệp, nhìn thấy các giáo viên tiền bối liền nói: anh xem, lý luận mà tôi học anh chưa được học qua. Tâm ngạo mạn vừa sanh ra thì trưởng bối có chỉ bảo không? Không thể nào, bởi vì chúng ta không tiếp nhận.

Giáo dục tâm lý học, giáo dục triết học cận đại đã dạy cho con trẻ trở thành thế nào? Có tốt hơn không? Vậy thì có phải là cái mới sẽ tốt hơn không? Phải thận trọng, thận trọng! Chúng ta học lý luận giáo dục một năm, thực sự còn không bằng một chương Học Ký trong sách “Lễ Ký” của triết học giáo dục truyền thống, chương này trong sổ tay của chúng ta có. Thực ra chuyện quan trọng nhất trong học tập là gì? Lập chí hướng! Đoạn đầu tiên nói cho chúng ta biết, “kiến quốc quân dân, giáo học vi tiên”, muốn cứu một đất nước, giáo dục mới là căn bản. Người đọc sách nhìn thấy liền biết, hóa ra học tập quan trọng trước tiên phải lập chí, như vậy thì cái rễ này họ cắm đúng rồi. Nhưng mà chúng ta tiếp nhận giáo dục tâm lý học, không được học giáo dục truyền thống, mà những lý luận giáo dục này được thực nghiệm từ đâu mà ra? Lấy cái gì để thí nghiệm? Chuột, mèo, chó. Vậy thì những thí nghiệm này dạy con người thành cái gì? Động vật! Đúng vậy, dùng hành vi của động vật dạy người, vậy thì người sẽ biến thành cái gì? Thế hệ sau không cha không mẹ, không có đạo đức nhân nghĩa. Cho nên không phải mới thì sẽ tốt.

Chúng ta cùng xem câu của Mạnh Tử, nhân nghĩa lễ trí mới là bốn đức hạnh của con người, nếu như không có bốn đức hạnh này thì không khác gì cầm thú, đây mới là dạy làm người, mới là giáo dục. Mạnh Tử nói: “Lòng thương xót là khởi đầu của đức nhân; lòng hổ thẹn là khởi đầu của đức nghĩa; lòng khiêm nhượng là khởi đầu của đức lễ; lòng phân biệt phải quấy là khởi đầu của đức trí”. Cho nên nhân nghĩa lễ trí cũng giống như hai chân hai tay của con người vậy, nếu như không có nhân nghĩa lễ trí thì con người này không toàn vẹn, vậy thì không khác gì với cầm thú, có gì khác biệt so với cầm thú không? Đối với thời đại này, chúng ta phải rất cẩn thận? Tri thức càng bùng nổ thì tà tri tà kiến trong đó càng nhiều.

Có một quyển sách rất nổi tiếng, gọi là “Cha giàu cha nghèo”, bạn nào từng đọc qua mời giờ tay? Ồ, mọi người đều là học sinh ngoan của sư trưởng, một môn thâm nhập, không xem ti vi linh tinh, không xem sách linh tinh, tùy hỉ công đức với mọi người. Trong cuốn sách này có nói rằng, từ nhỏ phải để cho con trẻ tự mình quản lý tiền, nền tảng như vậy cũng hay. Trong sách kiến nghị rằng, nếu như con trẻ làm việc nhà, bạn thưởng tiền cho chúng, khích lệ chúng, cho chúng hai đồng, ba đồng. Có một cô phụ huynh xem xong liền nói với con gái mình, con giúp mẹ giặt quần áo, mẹ cho con ba đồng; con giúp mẹ rửa chén, mẹ cho con hai đồng, liệt kê ra một bảng lương. Cô tới chỗ chúng tôi kể rằng, thật sự rất có hiệu quả, con gái cô vốn rất lười biếng, đột nhiên trở nên vô cùng chăm chỉ. Có hiệu quả hay không? Tổ tiên dạy rằng phải thuận theo tự nhiên, rất có đạo lý, nếu như không thuận theo tự nhiên, muốn nhanh chóng thì nhất định sẽ có tác dụng phụ, dục tốc bất đạt. Nhưng mà bị chủ nghĩa công danh lợi lộc dắt mũi, con người hiện nay muốn điều gì đều phải được mau chóng giải quyết, như vậy không tương ưng với tự nhiên.