TỔNG CỘNG 80 TẬP (tách tập)
Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp – Tập 20A
Kính chào chư vị pháp sư, chư vị đồng tu, A Di Đà Phật!
Hôm qua chúng ta đã học chương thứ ba, chương Cẩn. Hôm qua đã nói tới “chớ qua loa”, đối với rất nhiều việc không thể qua loa, không thể sơ suất. Ví dụ như chúng ta tặng quà cho bạn bè, cũng phải sắp xếp cho chỉnh tề rồi mới tặng cho đối phương. Tôi nhớ trước đây mình có một chiếc xe, lúc đó ba tôi muốn đưa xe của ba cho tôi, [nên] tôi định đem chiếc xe cũ của mình tặng cho bạn học cũ, ba tôi nói: con muốn tặng xe cho người khác, nhất định phải kiểm tra toàn bộ một cách kỹ càng, sau đó nếu cảm thấy không còn vấn đề gì thì mới đem tặng. Không thể bởi vì tặng đồ cho người khác mà trong lòng cảm thấy, mình tặng cho họ đã là giúp đỡ họ rồi. Biết đâu xe của tôi đang có vấn đề, đến lúc tặng cho người khác, họ lại phải đem xe đi sửa, nhất định sẽ tạo thành phiền phức cho họ. Tôi cũng làm theo chỉ thị của ba, đi kiểm tra lại xe, kết quả là phát hiện bộ li hợp của xe sắp hỏng. Bởi vì tôi đã quen chạy xe của mình, nếu như đưa cho người khác, có thể họ sẽ kêu trời, sau đó tôi thay bộ li hợp rồi mới tặng cho bạn. Cho nên mặc dù tặng đồ cho người khác cũng không được qua loa.
Dạy con trẻ thái độ không qua loa, từ trong cuộc sống hàng ngày chúng ta phải chú ý mà dặn dò chúng. Ví dụ như chúng ta dặn dò học sinh, dặn dò các em nhỏ giúp đỡ làm việc, nói chúng lau sàn, sau khi chúng lau xong, nhất định phải gọi chúng tới báo cáo, nói “thưa thầy em đã lau xong”, hoặc là “thưa mẹ con đã làm xong”. Nếu không cũng không biết chúng có làm hay không, chúng ta cũng không rõ. Đợi chúng nói xong thì chúng ta phải làm gì? Nhất định phải đi kiểm tra, xem chúng có làm qua loa, làm hời hợt hay không. Nhất định phải kiểm tra xem chúng đã làm tốt chưa? Nếu như lần đầu chúng làm qua loa, chúng ta cũng không dạy chúng, không dẫn dắt chúng thì sau này khi làm chuyện giống vậy chúng cũng sẽ tùy tiện qua loa. Khi chúng ta nắm bắt được cơ hội này, khen ngợi, khẳng định chúng: con làm tốt làm, còn có một số chỗ chưa ổn lần sau phải chú ý. Nhắc nhở chúng làm tốt, sau đó lại khen ngợi, nói với chúng: nếu như từ nhỏ con làm việc gì cũng làm một cách viên mãn như vậy, sau này nhất định có thành tựu tốt. Chúng ta cũng phải quan sát xem con trẻ trong quá trình đối nhân xử thế có qua loa không, điều này chúng ta cũng phải dụng tâm nhiều hơn.
Trong cuộc sống tập thể, giống như chúng ta ở trong đạo tràng, chúng ta là một thành phần của đạo tràng, cho nên tất cả mọi việc trong đạo tràng, chỉ cần chúng ta nhìn thấy thì nên giúp đỡ. Ví dụ như trước cửa phòng tắm có để mấy đôi dép để đi vào phòng tắm, nếu như chúng ta đi ngang thấy dép để lung tung, thì nên tiện tay sắp xếp lại cho gọn gàng. Bởi vì từng cọng cỏ, từng ngọn cây trong đạo tràng cũng đại biểu cho hình tượng của đạo tràng, chúng ta nên đồng tâm hiệp lực xây dựng đạo tràng, để lại ấn tượng tốt cho người khác. Càng quan trọng hơn là, nhờ vào ấn tượng tốt này mà khiến họ thâm nhập chánh pháp, đạt được lợi ích của chánh pháp. Không nên vì những chi tiết nhỏ nhặt này mà khiến họ có ấn tượng không tốt với chúng ta, cho nên những phương diện này cũng không được qua loa. Chúng ta xem câu tiếp theo, cùng nhau đọc:
“Sắp vào cửa, hỏi có ai. Sắp vào nhà, cất tiếng lớn. Người hỏi ai, nên nói tên. Nói ta tôi, không rõ ràng. Dùng đồ người, cần mượn rõ. Nếu không hỏi, tức là trộm. Mượn đồ người, trả đúng hẹn. Sau có cần, mượn không khó”.
“Sắp vào cửa – hỏi có ai”.Khi chúng ta muốn bước vào phòng, nhất định phải gõ cửa trước, xem trong phòng có ai không, nếu như trực tiếp đi vào thì rất đường đột. Chúng ta xem bộ phim Thương gia Im Sang-ok sẽ thấy, khi bước vào phòng, không phải là gõ cửa, mà là đứng bên ngoài lên tiếng nói: đại nhân, con là Sang-ốc. Chủ nhân bên trong nghe thấy, nếu như thuận tiện sẽ nói: Được, con vào đi. Nếu như đang bận thì vị đại nhân này sẽ nói con đợi một chút. Như vậy sẽ không thất lễ, không làm phiền người ở trong phòng, nếu như họ đang bận việc. Cho nên từ nhỏ phải dạy con trẻ những lễ nghi cần có này.
Chúng ta mở rộng câu này ra, nếu như bạn tới thăm bạn bè, “hỏi có ai” [cũng có nghĩa là] có thể tìm hiểu một chút xem gia đình bạn có những trưởng bối nào? Có những người thân nào? Sau khi hỏi xong, chúng ta cũng hiểu được tình hình của mẹ bạn, tình hình người thân của bạn, để khi vào trong nhà bạn cũng cảm thấy thân thiết, không cảm thấy xa lạ. Vừa bước vào cửa, dựa vào những gì chúng ta biết mà quan tâm mẹ của bạn: bác gái, đợt trước bác bị cảm đã khỏi chưa? Tục ngữ nói “gặp mặt tăng ba phần tình cảm”, như vậy sẽ kéo gần lại khoảng cách giữa đôi bên. Bởi vì con cái của họ rất thân thiết với bạn, mà họ lại không hiểu về bạn, thì những người làm cha mẹ sẽ thế nào? Sẽ lo lắng trong lòng: con mình thân với người ta như vậy, không biết đức hạnh của người ta ra sao? Cho nên thói quen kết giao bạn bè của tôi là khi đã quen thân thì nhất định phải tới thăm nhà bạn, để người nhà của bạn cũng thân thiết với tôi.
Tôi nhớ lúc học cấp ba có một người bạn rất thân, như hình với bóng, anh ấy là con trai, bởi vì tôi học trường nam sinh. Bởi vì hai người thường cùng nhau học tập, cùng nhau làm việc mà mẹ của anh ấy lo lắng, tại sao mẹ của anh ấy lại lo lắng? Bởi vì thời tôi học cấp ba đã xuất hiện đồng tính luyến ái, báo chí cũng thường đưa tin, mẹ của anh lo lắng chuyện này. Cho nên chúng ta phải chủ động tới thăm gia đình bạn bè, để họ hiểu được người bạn mà con mình chơi thân là người như thế nào, như vậy thì họ mới yên tâm hơn. Có một lần tôi cần tới nhà một bạn, tới thăm vợ chồng anh, cũng gặp cha mẹ anh. Người trẻ tuổi chúng ta hiện nay hình như rất ít khi chủ động tiếp xúc với cha mẹ của bạn bè, hình như khi gặp trưởng bối đầu đều cúi rất thấp, không có gì để nói. Tại sao lại như vậy? Bởi vì chột dạ, đứng trước mặt trưởng bối, bởi vì trưởng bối đều trải đời, có đôi mắt nhìn thấu mọi vật. Bạn xem nam nữ hiện nay, đã sắp nói tới chuyện cưới hỏi rồi, mà vẫn chưa dám xuất hiện ở bên nhà trai hay nhà gái, có chuyện như vậy không? Đó là bởi vì người trẻ tuổi chúng ta không có thực lực, thiếu tự tin, bởi vì diễn cho người yêu xem thì diễn còn giống nhưng ở trước mắt trưởng bối thì liền lộ nguyên hình.
Tôi tới nhà bạn, tôi nghĩ chắc anh muốn trực tiếp cùng tôi ra ngoài luôn, vậy thì sẽ đánh mất cơ hội giao lưu với cha mẹ anh, cho nên tôi mua một giỏ trái cây. Tới trước cửa nhà anh, vợ chồng anh đã chuẩn bị xong định cùng tôi ra ngoài, tôi nói đã đến nhà rồi, không vào thì thật thất lễ, tôi lại xách một giỏ trái cây nặng như vậy. Vợ chồng anh liền cùng tôi lên lầu. Cha mẹ anh nhìn thấy tôi rất vui, ngồi khoảng hai ba phút liền nhắc nhở chúng tôi: các con còn việc phải làm, mau đi đi, đừng làm lỡ thời gian. Thực ra cha mẹ, trưởng bối đều rất từ bi, luôn suy nghĩ cho chúng ta, sau đó tôi và vợ chồng anh rời đi. Tối hôm đó anh gọi điện thoại cho tôi, nói rằng mẹ anh muốn mời tôi tới nhà ăn cơm, tôi liền vui vẻ đồng ý.
Mấy ngày sau tôi tới nhà anh ăn cơm, trong bữa cơm mẹ anh nói, hôm nay toàn bộ đều là món chay, bà cố ý chuẩn bị cho tôi. Sau khi ăn xong thì ngồi lại trò chuyện cùng bà. Bởi vì em gái bạn tôi sanh con gái, bé gái đó được bà ngoại chăm, bà chăm thì khó tránh được chiều chuộng. Mẹ anh cũng biết tôi đang làm ở Trung Tâm Quốc Học Nhập Môn nên thảo luận với tôi về một số vấn đề nuôi dạy con trẻ, nói tới một số tình huống khá quan trọng. Khi tôi nói với bà, gắp thức ăn phải gắp cho ai trước, thái độ dạy con trẻ phải như thế nào, mẹ anh cũng rất tiếp nhận, cảm thấy làm như vậy rất có đạo lý. Anh bạn tôi ngồi bên cạnh nói: con sớm đã nói với mẹ rồi, mẹ không chịu nghe. Mọi người cảm thấy có nên nói như vậy không? Không cần! Như vậy thật không giữ thể diện cho mẹ mình, chúng ta phải nhẫn nhịn. Nếu bạn có thể nhẫn nhịn được, mẹ bạn sẽ nghĩ rằng con trai mình thật không đơn giản; nếu như bạn nói xen vào, bà chỉ cảm thấy thật mất mặt. “Hết thảy pháp thành tựu được do nhẫn”, thực ra qua chuyện này chúng ta có thể hiểu được câu “đổi con cho nhau mà dạy”, người trong nhà quá quen thuộc với chúng ta, rất nhiều lời nghe thành nhàm tai. Nhưng mà thông qua người thân bạn bè ở bên cạnh nhắc lại, hiệu quả lại rất tốt. Cho nên chúng ta phải rộng kết thiện duyên, sẽ có sự giúp đỡ vi diệu cho cuộc đời và gia đình chúng ta. Đây là thực hành câu “Sắp vào cửa – hỏi có ai”.
“Sắp vào nhà – cất tiếng lớn”, đến nhà người khác nếu nhìn thấy không có ai ra tiếp đón, phải cất tiếng gọi người bên trong: có ai không? Bạn không thể không nhìn thấy ai rồi tự mình đi vào nhà họ tìm, bạn đi hết một vòng đột nhiên chủ nhà trở về: tại sao anh lại ở trong phòng của tôi! Như vậy sẽ rất ngượng ngùng. Chuyện như vậy rất có khả năng xảy ra, tới lúc đó chẳng may họ để quên đồ ở đâu đó mà không nhớ ra, họ sẽ nghĩ rằng có phải do bạn lấy? Như vậy thì không tốt. Hành vi của chúng ta phải thường tránh gây ra sự hiểu lầm. Ví dụ như bạn đến tìm bạn bè, nếu như họ không có ở nhà, chỉ có vợ họ ở nhà, mà cũng không còn sớm nữa, vậy thì có nên ngồi đợi tiếp không? Không nên. Cho dù là tìm bạn bè để bàn công việc nhưng chúng ta phải tránh gây ra hiểu lầm, hãy trở về nhà trước; bởi vì chỉ có một mình vợ họ ở nhà, cho nên phải hết sức tránh né.
Có câu “Qua ruộng dưa đừng cột dây giày, dưới gốc mận đừng chỉnh sửa mũ”. Câu này nêu ra hai ví dụ, sau này chúng ta phải nhanh nhạy một chút, trường hợp nào có thể gây ra hiểu lầm, chúng ta phải cố gắng tránh né, tránh gây ra hiểu lầm không đáng có. Ý của câu này là khi đi qua ruộng dưa không nên cột dây giày, bởi vì người trồng dưa đứng từ xa nhìn bạn, bạn cúi người xuống, giống như đang hái dưa của họ. Dưới gốc mận, nếu như bạn chỉnh sửa mũ của mình, giống như đang hái mận của họ, đây đều là tránh gây ra hiểu lầm. Còn có một câu “chỉ có hai người không ngó giếng sâu”, chỉ có hai người ở cùng nhau, không nên đi xem giếng sâu. Tại sao vậy? Bởi vì khi họ đang ngó xem nếu không cẩn thận ngã xuống thì bạn làm thế nào? Có thể họ sẽ nói rằng có phải anh đẩy tôi xuống không? Không chừng đối phương lại là người giàu có, như vậy liền bị hiềm nghi.
Câu tiếp theo “Người hỏi ai – nên nói tên – nói ta, tôi – không rõ ràng”. Ví dụ như con trẻ nhấn chuông, người trong nhà hỏi ai vậy? Em nhỏ nói: con, là con. Người ta nghe xong cũng không biết là ai, phải để chúng nói tên họ ra, “con là ai ai ai”, đây là lễ nghi nho nhỏ. Chúng ta cũng thường nghe điện thoại: alo, xin hỏi anh tìm ai? Anh quên tôi rồi sao? Chúng ta đang bận việc, nhất thời không nhớ ra, cũng không nghe ra giọng ai, người đó liền nói: anh thật mau quên, mấy tháng trước chúng ta đã từng gặp nhau, anh quên rồi sao? Đoán mãi cũng không đoán ra là ai, như vậy sẽ mang lại gánh nặng tâm lý cho người khác, cũng quá vô lễ. Phải mau chóng nói tên họ để người nghe biết, cũng dễ tiếp chuyện với chúng ta. Cho nên phải “nên nói tên”, chứ “nói ta, tôi” thì “không rõ ràng”.
Câu tiếp theo “Dùng đồ người, cần mượn rõ. Nếu không hỏi, tức là trộm”. Dùng bất kỳ đồ gì của người khác nhất định phải hỏi họ trước, đây cũng là tôn trọng người khác. Ví dụ như chúng ta mượn một cây bút, bạn có nên cầm cây bút rồi hỏi họ: cho tôi mượn cây bút này được không? Họ có thể từ chối sao? Nói không chừng đó là cây bút mà họ yêu thích nhất, chỉ một mình họ được dùng, bạn làm như vậy khiến họ không thoải mái, có thể là họ muốn cho bạn mượn một cây bút khác. Lúc mượn đồ nên chú ý chừng mực, phải được sự đồng ý của họ rồi mới được lấy đồ. Có một bé gái sáu tuổi, hôm đó trời khá lạnh, thầy giáo lấy giày của bạn học khác cho em mang, em không chịu mang, em nói bởi vì bạn học ấy chưa đồng ý cho em mượn, em còn nói “Dùng đồ người – cần mượn rõ – nếu không hỏi – tức là trộm”. Con trẻ thực sự học đạo rất nhanh, rất thành thật. Câu dạy bảo này cũng có thể trở thành ngôn ngữ chung, nhận thức chung của mọi người trong gia đình chúng ta. Bởi vì người trong nhà khá thân thiết, khoảng cách gần gũi, nhưng mà càng gần gũi thì càng không thể thất lễ, nếu không lâu ngày sẽ tích lũy oán giận, cuối cùng có một ngày sẽ như thế nào? Sẽ bùng nổ, sẽ cãi nhau.
Có hai chị em gái tuổi còn rất nhỏ, có một hôm người chị về nhà liền mắng em gái. Đứa em rất buồn, khóc lóc chạy đi tìm mẹ. Mẹ em đang nấu ăn trong bếp, nhìn thấy đứa em khóc liền hỏi tại sao con khóc? Em nói: “chị mắng con”. Đương nhiên người mẹ nghe con nói chị mắng con cũng không mắng đứa chị, người mẹ này vẫn muốn tìm hiểu kỹ tình hình trước đã. Điểm này có quan trọng hay không? Rất nhiều phụ huynh cảm thấy rằng làm anh không thể mắng em gái, làm anh không thể đánh em trai. Vẫn là nên tìm hiểu mọi chuyện rõ ràng đã, nếu không sẽ khiến cho đứa anh đứa chị không phục. Như vậy không tốt. Người mẹ hỏi đứa em, tại sao chị lại mắng con? Em nói: “bởi vì con lấy đồ chơi của chị”. Người mẹ nói tiếp “Dùng đồ người”, bé gái cũng nói “cần mượn rõ”, mẹ em tiếp lời “nếu không hỏi”, bé gái nói “tức là trộm”. Sau khi em nói xong câu “tức là trộm” thì khóc càng lớn tiếng, vừa khóc vừa nói: “mẹ, con không muốn làm trộm”. Nhân cơ hội này mà dung nhập đạo lý vào trong tâm của em, thực ra mỗi một câu trong Đệ Tử Quy đều là nề nếp rất tốt cho gia đình.
Có một đứa trẻ ngủ rất muộn, hôm đó mẹ em lên lầu gọi mãi mà em không dậy liền nói “Sáng dậy sớm, tối ngủ trễ. Lúc chưa già, quý thời gian”. Đứa trẻ này bật dậy ngay lập tức, không còn ngủ nướng nữa. Đương nhiên khi chúng biểu hiện tốt cũng cần phải khen ngợi, nếu như có thể liên hệ với thầy cô giáo, để thầy cô lại khen ngợi hành vi của con trên lớp thì tốc độ tiến bộ của chúng sẽ rất nhanh. Những chuẩn mực làm người này cũng phải đồng thời thực hành ở trong gia đình và trường học, con trẻ liền rất nhanh có thể tuân theo quy củ.
“Mượn đồ người, trả đúng hẹn. Sau có cần, mượn không khó”, chúng ta mượn đồ người khác, đó là người khác giúp đỡ chúng ta, giúp chúng ta được thuận tiện, cho nên phải trân trọng đồ vật của họ, nhất định phải ghi nhớ trong lòng, đúng hẹn phải trả lại. Nếu như chúng ta sợ quên mất thì phải ghi chú lại, nếu như bạn sợ hôm đó quên mất thì trước đó mấy ngày phải nhắc nhở chính mình. Chúng ta nếu như là người hay sơ ý thì cũng phải nghĩ ra phương pháp đối trị với tập khí này, từ từ thói quen này sẽ được sửa đổi. Trước đây tôi có từng nói rằng con trai của chú Lư đi phỏng vấn, sau đó cũng thuận lợi được tuyển dụng vào làm cho tổ chức giáo dục. Bởi vì chú Lư để cho con mình tự mình lập nghiệp, cũng biết rằng một hai tháng đầu sẽ không đủ tiền tiêu, nhưng mà không đủ tiền thì phải tự mình nghĩ cách, cho nên con chú đi mượn anh chị học trò của chú. Bởi vì mấy anh chị này cùng chú Lư học Phật trong một thời gian dài, cho nên chú Lư nhắc họ rằng, nếu như con trai chú mượn tiền các con, có thể cho mượn, nhưng không thể cho mượn quá nhiều, nhiều nhất chỉ cho mượn 5000 đài tệ thôi.
Rất nhiều bậc cha mẹ đều lo lắng con mình không đủ tiền xài, sợ chúng không có tiền sẽ đi ăn trộm, đi ăn cướp, lo lắng quá nhiều thứ nên không ngừng cung cấp tiền bạc cho chúng, sau cùng chúng quen tiêu xài hoang phí, hoặc là không tự lập được. Chú Lư nói với vợ mình: hôm nay chúng ta đã tận lực dạy con nên người, em không cần lo lắng nó sẽ đi ăn trộm, ăn cướp. Nếu như nó thật sự đi ăn trộm, ăn cướp, vậy thì em hãy giao nó cho xã hội dạy dỗ. Đương nhiên chỉ cần chúng ta cắm vững gốc rễ đức hạnh thì không cần phải lo lắng nữa. Quả nhiên, tháng đầu tiên con trai chú mượn của một anh năm ngàn đài tệ, mượn của một chị năm ngàn đài tệ, tổng cộng mượn mười ngàn đài tệ. Chú lại nói với hai người học trò này, chỉ cần đến hẹn thì hai đứa nhất định phải đòi tiền con trai chú, một ngày cũng không được lỡ hẹn. Đến ngày hẹn trả tiền, con trai chú chủ động trả lại tiền cho hai người này. Chỉ có tháng đầu tiên con trai chú mượn tiền, về sau không còn mượn tiền nữa, đã vượt qua được, “không sợ khó” thì năng lực sẽ tăng trưởng. Đây là thực hành “Mượn đồ người, trả đúng hẹn”, câu này khá quan trọng, “Sau có cần, mượn không khó”. Chữ tín trong cuộc đời phải giữ cho thật tốt, bởi vì trong cuộc đời này có thể sẽ gặp phải một số khó khăn trắc trở, lúc này chỉ cần bạn có chữ tín, bạn bè sẽ rất hoan hỉ tới giúp đỡ, có thể hóa giải được một số khó khăn.
Thời nhà Minh có một nhà trí thức tên là Tống Liêm, lúc nhỏ gia đình ông rất nghèo, không có tiền mua sách, ông tới một gia đình giàu có mượn sách. Nhà giàu này cũng có chút ngạo mạn, lấy một cuốn sách rất lớn rồi nói với ông: cho ngươi mượn 10 ngày, sau đó phải trả lại ngay lập tức. Mười ngày sau, trời đổ tuyết lớn, nhà giàu kia cho rằng ông sẽ không tới, nhưng đến lúc hẹn, Tống Liêm bất chấp tuyết rơi lớn cũng phải đem sách tới trả. Người nhà giàu nhìn thấy rất cảm động, nói với Tống Liêm: sau này sách trong nhà ta đều có thể cho con mượn. Xây dựng chữ tín có sự giúp đỡ rất lớn đối với chính mình.
Khổng Lão Phu Tử nói rằng “Người không có chữ tín ắt sẽ không có chỗ đứng ở đời”, một người nếu như không có chữ tín thì không có chỗ đứng ở trong gia đình, ngoài xã hội, cũng không cách nào khiến cho người khác tôn trọng. Trong Luận Ngữ cũng có câu, “Người không có chữ tín, chẳng làm chi nên việc”, con người không có chữ tín thì thật sự không biết là cuộc đời họ có thể làm nên việc gì? Nhưng mà hiện nay kinh doanh có giữ chữ tín không? Có một số cách nghĩ, quan điểm tưởng là đúng nhưng lại sai, nói rằng không gian lận thì không phải là kinh doanh. Nếu như bây giờ chúng ta giữ chữ tín như vậy, thành thật như vậy, không phải là sẽ bị bắt nạt sao? Nếu như chỉ có con của bạn thành thật giữ chữ tín, người khác không thành thật giữ chữ tín, vậy chúng có thể sống sót được không? Chúng nhất định sẽ sống rất tốt, bởi vì chúng sẽ làm CEO, làm tổng giám đốc. Nếu như bạn là khách hàng, bạn muốn tìm người như thế nào để hợp tác? Đương nhiên là tìm người thành thật giữ chữ tín, người không giữ chữ tín có thể lừa được nhất thời nhưng không thể lừa gạt lâu dài. Bởi vì con người hiện nay chịu sự ảnh hưởng rất lớn của chủ nghĩa công danh lợi lộc, đều chỉ lo lợi ích trước mắt, sau cùng tiểu nhân oan uổng làm tiểu nhân, tự làm tổn hại phước báo của chính mình, dần dần sẽ không có cách nào được người khác tin tưởng, sẽ từ từ đánh mất mối quan hệ với người khác.
Chữ Tín này, bên trái là một người, bên phải là lời nói, ý nghĩa là lời một người đã nói ra thì nhất định phải làm theo, có câu “lời hứa đáng giá ngàn vàng”, “nhất ngôn cửu đỉnh”, còn có câu “Quân tử nhất ngôn, tứ mã nan truy”. Lúc bình thường nếu chúng ta thường nghe câu châm ngôn, lời dạy bảo này, cho thấy tổ tiên rất coi trọng thái độ làm người như vậy, nên mới tận tình khuyên nhủ chúng ta, tấm lòng của tổ tiên là tấm lòng Bồ Tát.

