Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 37A

Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 37A

Kính thưa các vị pháp sư, các vị đồng tu, A Di Đà Phật!

Rất nhiều đạo lý thực sự cần chúng ta dùng chân tâm, dùng tâm khiêm tốn thì mới có thể cảm nhận được. Khi nội tâm của chúng ta rất nóng vội, nội tâm còn có lười biếng, còn có cống cao ngã mạn, thật sự rất khó thể hội được rất nhiều chân tướng. Thể hội không được thì sanh phiền não, còn có thể đùn đẩy trách nhiệm cho chư Phật Bồ Tát, cho thiện tri thức, bản thân có thể sẽ đọa lạc. Bởi vì trong quá trình tôi tiếp xúc với các vị trưởng bối, thực sự cảm thấy được tâm bình đẳng của họ, chỉ cần mỗi vị đồng tu, bạn bè bước tới trước mặt họ, họ sẽ tận tâm tận lực giúp đỡ. Lúc đầu cũng có rất nhiều người trạc tuổi tôi gặp được chú Lư, nhưng sau đó người thực sự nhận được lợi ích lớn chiếm số lượng rất ít. Chúng ta từ trong quan sát, thực sự nhìn thấy được tâm của Thánh Hiền, tâm của người có đức hạnh, mà phương pháp học tập Thánh Hiền nhanh nhất là từ đâu? Trực tiếp từ tâm, bắt đầu học từ tâm.

Quý vị đồng tu, hôm nay tôi giảng bài ở đây, cũng là có mục đích, chính là ném gạch nhử ngọc. Lúc tôi học cấp 2, giáo viên ở trước mặt tôi, bởi vì phát một cuốn văn mẫu, trên đó có ghi tên “Thái Dung Thanh”, là chị ba của tôi. Cho nên tiếp đó giáo viên lắc đầu nói: đều là con cái được dạy dỗ trong cùng một gia đình, tại sao trình độ ngữ văn lại kém xa như vậy? Lời nói như vậy sẽ khiến cho học sinh thế nào? Đánh mất tín tâm, còn có khả năng sẽ có tác dụng phụ không tốt hơn nữa, đó là oán hận giáo viên. Lúc oán hận giáo viên, con trẻ tự mình liền gặp tai ương, chúng có khả năng học tốt học vấn không? Rất khó khăn. Lúc chúng tôi còn học cấp 2, giáo viên xử phạt, kết quả đánh quá mạnh tay, gây phản tác dụng. Chúng tôi cũng có thể cảm nhận được giáo viênthầy giáo thật sự muốn tốt cho chúng tôi, nhưng nếu làm quá mức, học sinh không hề cảm ơn sự dạy bảo của giáo viên, ngược lại còn ghi hận giáo viên, mà sự oán hận này cũng đã hủy hoại rất nhiều bạn học của tôi. Cho nên từ khi tôi làm công việc giáo dục, trước tiên phải xác định một trọng điểm, học sinh có tín nhiệm chúng tôi không? Học sinh có cảm nhận được chúng tôi thực sự dành tâm yêu thương cho chúng không? Nhất định phải phát triển trên nền tảng này, nếu không rất có thể sẽ phản tác dụng.

Bản thân tôi sau khi làm công tác giáo dục mới cảm nhận sâu sắc được giáo dục gia đình ảnh hưởng rất sâu xa. Giáo viên nói tôi như vậy, tôi cũng không hề oán hận, bạn bè nói không đúng về tôi, thậm chí còn nhục mạ tôi, tôi cũng chưa từng oán hận họ, cho nên trong lòng không tìm được kẻ địch nào. Đây là kết quả, nguyên nhân là gì? Chúng tôi thể hội sâu sắc được, gốc rễ của nhân cách là ở gia đình. Tôi hồi tưởng lại lời nói của cha mẹ dành cho chúng tôi, chưa từng có lời nào phê bình bạn bè của cha mẹ, chưa từng có. Bầu không khí trong nhà là bầu không khí rất hài hòa, cho nên ba chị em chúng tôi có quan hệ với người khác đều rất tốt. Còn nhớ lúc lớp của chị tôi họp lớp, buổi họp lớp của hai chị tôi và họp lớp của tôi đều tổ chức ở nhà tôi, cha tôi cũng rất hiếu khách, ông đều tiếp đãi bạn học của con. Thái độ đối nhân xử thế của cha mẹ, thật sự sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến con cái, cho nên chúng tôi không hề oán hận, nếu không thì hỏng rồi, chỉ cảm thấy trình độ của bản thân quá kém.

Lại có một lần thi cử, đề bài viết rằng: lão khí… Một: hoành xuân; hai, hoành hạ; ba, hoành thu; bốn, hoành đông. Thưa các bạn, đáp án là câu nào? Mọi người không cần khách sáo, đáp án là câu nào? Câu ba. Người trả lời là câu ba đều có thể đứng dậy giảng kinh thuyết pháp, trình độ còn tốt hơn tôi. Lúc đó tôi chọn hồi lâu, còn hát một bài hát, tới sau cùng mới “được rồi! Chọn câu này đi”, kết quả vẫn chọn sai, bị đánh hai cái. Thời của chúng tôi thi cử rất nghiêm ngặt, nếu bị giảm một điểm thì đánh một cái. Kết quả giáo viên nói, lần trước tôi thi được 100 điểm, cho nên lần sau tôi nhất định bị đánh, cho nên thi được 100 điểm rất đau khổ. Tôi còn nhớ lần tiếp theo tôi thi được 91 điểm, bị đánh chín cái. Cho nên, chúng ta phải lưu lại hồi ức tốt đẹp, hồi ức cảm động cho học sinh, cho con cái, chứ không phải lưu lại những hồi ức này.

Lúc tôi học cấp 2 trình độ ngữ văn rất kém, lên cấp ba thì vận xui vẫn không giảm bớt, lúc đó không gặp được lời dạy của Thánh Hiền, lại mê xem phim truyền hình, xem “Đông Tà Tây Độc”, “Hoa Sơn Luận Kiếm”. Thực ra những đoạn hay trong phim truyền hình, có diễn như thế nào cũng là người khác, có sảng khoái không? Không sảng khoái chút nào! Thế nào mới sảng khoái? Tự mình đóng vai chính, đóng một loạt những thước phim hay trong mấy chục năm của họ, bạn sẽ sảng khoái, người thân bạn bè xung quanh cũng sẽ rất sảng khoái. Bởi vì lúc đó mê phim, lại sắp thi cử, thời gian không đủ, rốt cuộc là chuẩn bị toán học, anh văn, hay là chuẩn bị ngữ văn, lúc đó tôi phải chọn lựa. Bởi vì tương đối sợ môn ngữ văn, cho nên tôi chuẩn bị anh văn, toán học, kết quả là không học ngữ văn. Bởi vì giáo viên dạy ngữ văn lại là giáo viên hướng dẫn chúng tôi, lúc phát kết quả thi, toán học, anh văn cộng lại đứng trong top đầu của cả lớp, rất nhiều bạn học tới chúc mừng tôi, “lần này bạn nhất định sẽ đứng đầu”, mặt của tôi sắp xanh mét rồi. Sau đó phát kết quả thi ngữ văn, 44 điểm, đứng thứ 2 từ dưới lên, giáo viên của tôi nổi trận lôi đình: em coi thường môn ngữ văn của tôi đúng không? Thật sự không phải do tôi muốn vậy, kết quả có lần đang học giáo viên nói, “em đứng dậy cho tôi, nếu em còn ngủ gật thì tôi sẽ điểm danh em vắng mặt”. Hại tôi phải rèn luyện công phu gì? Luyện cho mí mắt không khép lại.

Có điều thành thật mà nói, những cổ văn đó thật sự rất tốt. Mặc dù tôi chỉ lóe sáng được hai lần, “lo trước nỗi lo của thiên hạ, vui sau niềm vui của thiên hạ”, nhưng chỉ cần giáo viên thật sự dạy cho chúng tôi những phong phạm của Thánh Hiền này, chúng tôi đang trẻ tuổi khí thịnh, nghe những câu chuyện đức hạnh, nghe những câu chuyện hiếu đễ, lễ nghĩa, đạo nghĩa này, tuyệt đối sẽ hừng hực nhiệt huyết trong tâm. Lúc đó [thầy] cũng không giảng rõ khí tiết của Văn Thiên Tường, nghĩa hạnh của Phạm Trọng Yêm cho chúng tôi. Giải thích câu “xưa nay thử hỏi ai không chết, lưu tấm lòng son chiếu sử xanh”, quý vị đồng tu, thế nào gọi là “lòng son”? “Son” có nghĩa là màu đỏ, là tâm nhiệt huyết. “Sử xanh” là gì? Nghĩa là sách sử. Mọi người đã học thuộc lòng chưa? Giữa kỳ sẽ kiểm tra! Chúng ta không cách nào cảm nhận được tâm của các vị Thánh Hiền thì không thể bước vào cửa được.

Bởi vì sư trưởng giúp chúng ta khai hiển ân đức của tổ tiên, giá trị của văn ngôn văn, chúng ta mới như [được] đề hồ quán đảnh, sám hối, chuyển biến tâm niệm. Khi chúng ta cảm nhận sâu sắc được tâm của Thánh Hiền xưa, của Phật Bồ Tát, lúc chúng ta đọc kinh điển sẽ vô cùng tương ưng. Cho nên vào năm kia, trong mấy tháng cô Dương giảng “câu chuyện giáo dục đạo đức”, mặc dù số lượng không phải quá nhiều, mấy chục câu chuyện, nhưng mỗi lần tôi ngồi bên dưới nghe đều xúc động rơi lệ. Nước mắt này không phải là nước mắt đau thương, mà là gì? Là quá cảm động. Trong lòng có một âm thanh luôn xuất hiện: làm người nên như vậy mới sảng khoái! Tôi khóc tới mức một đồng tu nam đến từ Hồng Kông còn đưa khăn giấy cho tôi, sợ tôi ngại nên không dám nhìn tôi. Cho nên khoảng thời gian đó, mặc dù cô Dương vẫn chưa giảng Luận Ngữ, chưa giảng Đại Học cho tôi nghe, nhưng tôi cảm nhận được cô ấy đã truyền đạt tinh thần của Thánh Hiền vào trong tâm của chúng tôi.

Sau đó trong lúc tôi giảng bài, thường có thể trích dẫn kinh điển, đây không phải là gượng ép học thuộc. Tôi thường chia sẻ với rất nhiều giáo viên, tôi nói: hiện tại hai chúng ta cùng học thuộc kinh, anh nhất định thuộc được nhiều hơn tôi. Bởi vì có rất nhiều người thuộc được Tứ Thư. Tôi nói với họ, mọi người đừng bị tôi lừa, thực ra tôi chỉ biết vài câu. Nhưng mà sau khi chúng ta đọc vài câu đó, sâu sắc cảm nhận được các vị Thánh Hiền quá từ bi, nhất định phải mau chóng để lời dạy bảo này ở trong lòng, sau đó mau chóng thực hành, lợi mình lợi người. Cho nên mặc dù thuộc không nhiều, nhưng câu nào cũng đều dụng tâm lĩnh hội thì có thể dùng được, làm ra được. Cho nên, học Thánh Hiền nhất định phải hạ thủ từ tâm.

Sư trưởng cũng đã tiết lộ toàn bộ tâm pháp, nói cho chúng ta phải luôn dùng “chân thành, thanh tịnh, bình đẳng, chánh giác, từ bi” để quán chiếu bản thân, một khi lệch khỏi năm tâm này, ngay lúc đó không sợ niệm khởi, chỉ sợ giác chậm, mau chóng tu sửa đúng lại. Cho nên chỉ cần chúng ta luôn nghĩ, thầy Lý giảng kinh mấy chục năm, tới năm 97 tuổi vẫn còn giảng; sư trưởng giảng kinh đã 47 năm, gần 80 tuổi vẫn không ngại cực khổ, không biết mệt mỏi. Chỉ cần tôi thường nghĩ tới cô Dương ngủ sớm dậy sớm, chỉ cần tôi thường nghĩ đến chứ Lư giảng từ sáng đến tối, chỉ vì muốn thành tựu những người trẻ tuổi chúng tôi, giảng tới mức khản cả giọng, người làm vãn bối như tôi liền không dám lười biếng.

Chú Lư chỉ dạy rất nhiều người trẻ tuổi, dạy họ nhất định phải bắt đầu làm từ hiếu thuận cha mẹ, nhất định phải bắt đầu từ gánh vác trách nhiệm, luôn luôn khiêm tốn, nếu không tuổi trẻ khí thịnh rất dễ sa ngã. Cũng có một số người trẻ tuổi theo chú rất lâu, rất nhiều năm, nhưng tình hình không phải rất tốt, chính là thọ giáo chưa đủ, lúc này thiện tri thức không thể không hiện tướng Nộ Mục Kim Cang. Cho nên quý vị đồng tu, nếu thiện tri thức, thầy cô giáo, sư trưởng chịu hung dữ với chúng ta, vậy thì đó thật sự là phước báo của chúng ta, tức là sư trưởng cảm thấy vẫn có thể dạy bảo chúng ta, nếu không ngài sẽ cảm thấy thà đừng kết ác duyên này còn hơn. Cho nên khi sư trưởng, thiện thi thức đang mắng chúng ta, chúng ta nhất định phải cung kính mà lãnh thọ, vậy thì sẽ nhận được lợi ích vô cùng lớn.

Chú Lư từng đối với một người trẻ tuổi, nói với anh ấy: con đừng học theo chú nữa, con ngoài miệng nghe theo sau lưng làm trái như vậy, sẽ không có kết quả. Kết quả hiện tướng Nộ Mục Kim Cang như vậy, đã thức tỉnh được người trẻ tuổi này. Anh ấy biết được khoảng hơn 5 giờ chú Lư nhất định sẽ mang một nhóm người trẻ tuổi đi leo núi, anh ấy đợi ở chân núi, quỳ ở đó nhận sai. Kết quả sau khi chú Lư đi qua, cúi chào anh ấy thật sâu, “A Di Đà Phật”, tiếp đó liền leo lên núi, người bạn này càng khóc đau lòng hơn, càng sám hối hơn. Cho nên chúng ta phải hiểu được, mọi cách làm của thiện tri thức đều là muốn thành tựu chúng ta, chúng ta tuyệt đối phải lãnh thọ từ thái độ này, như vậy mới có thể đạt được lợi ích thật sự. Cho nên khi sư trưởng khai thị, khi đang nhắc nhở chúng ta, chúng ta không thể nói: đó là nói người khác, không phải nói tôi. Trong số tất cả giáo viên đang phổ biến văn hóa truyền thống chúng tôi, có người tiến bộ rất nhanh, anh ấy nói với các giáo viên khác, anh nói khi nghe sư trưởng giảng, anh ấy cảm thấy mỗi câu đều là đang nói anh ấy, cho nên anh ấy tiến bộ rất nhanh.

Cho nên nước có đức, có thể thấm nhuần vạn vật, mà là bình đẳng thấm nhuần. Khi nước cam lộ rơi xuống, nước mưa rơi xuống, có nói phải rơi xuống cây lớn nhiều một chút, rơi xuống cỏ nhỏ ít một chút? Có hay không? Không có sự phân biệt này. Phân biệt ở chỗ nào? Phân biệt ở duyên, bởi vì cây lớn rễ sâu gốc chắc, cho nên hút được nhiều nước mưa; rễ của cỏ nhỏ rất bé, đương nhiên hút được ít nước. Cho nên muốn làm cây lớn hay làm cỏ nhỏ, căn nguyên vẫn là ở bản thân chúng ta. Khi chúng ta có chí hướng kiên định, phải có thể “như cây Ni Câu tỏa bóng mát lớn”, chúng ta hi vọng có thể xây dựng một tấm gương cho người đời sau noi theo, có thể có bóng mát rất lớn che chở đời sau, khi chúng ta có chí hướng như vậy, gốc của bạn nhất định sẽ cắm sâu, bạn sẽ hấp thu rất tốt. Cho nên giáo viên của trung tâm chúng tôi có hai câu cửa miệng, câu đầu tiên là “gánh vác trách nhiệm là khởi đầu của sự trưởng thành”, câu cửa miệng thứ hai là “Kẻ sĩ không thể không có chí lớn và lòng kiên nghị, gánh vác trọng trách mà đi con đường dài”.

Nước ngoài đức hạnh thấm nhuần ra, còn có đức hạnh nào đáng để chúng ta noi theo? Từ nước chúng ta có thể lĩnh hội được nước có những đức hạnh nào? Không có chướng ngại, nơi này bị chặn lại, nước sẽ chảy sang hai bên; nơi này không có duyên, nơi khác lại có duyên, cho nên không có chướng ngại, hết thảy tùy duyên mà làm. Tâm địa của nước thanh tịnh, nhưng thuận thế mà làm, nơi nào chín muồi thì nhất định không chối từ, thật sự nước là vô ngại. Cho nên, chúng ta cũng không được chướng ngại bản thân, tự mình đặt ra giới hạn. Trong “Lễ Ký – Học Ký” có nói, “người đi học có bốn lỗi lầm”, người học tập rất dễ phạm bốn lỗi lầm, “hoặc thất tắc đa, hoặc thất tắc quả, hoặc thất tắc dị, hoặc thất tắc chỉ”. Học tập rất có khả năng lúc mới bắt đầu thái độ đã sai thì hiệu quả học tập sẽ không tốt. Có người lúc mới đầu tham rất nhiều, nhiều thì như thế nào? Tâm sẽ loạn, sẽ tạp.

Rất nhiều người nghe giảng xong vô cùng kích động, sau khi trở về, chọn một số sách ở trên giá sách, những sách như Lão Tử, Trang Tử, Mạnh Tử, Tuân Tử đều lấy ra, để thành một chồng. Sau đó hạ quyết tâm, phải xem hết tất cả trong một tháng, có thể tới tuần sau họ đã sắp nhụt chí rồi. Bởi vì học tập phải nắm vững cương lĩnh, phải “cách giáo dục, quý ở chuyên”, “dạy” và “học” là một sự việc, có dạy thì có học, có học mới có dạy, cùng là một chuyện, cho nên “cách học tập” cũng phải “quý ở chuyên”. Lúc này nhất định phải y pháp bất y nhân, y theo lời dạy bảo trong kinh điển để tu trì thì sẽ không sai. Tam Tự Kinh nói “người đọc sách, phải thứ tự; xong Tiểu Học, đến Tứ Thư”. Quý vị đồng tu, “Tiểu Học” là gì? Chu phu tử biên soạn, nhưng mà cách chúng ta khá xa, Lý Dục Tú phu tử thời nhà Thanh vô cùng từ bi, ông cô đọng tinh túy của Tiểu Học vào trong Đệ Tử Quy, mà cương lĩnh này cũng là thuận theo lời dạy bảo của Khổng lão phu tử. Cho nên quyển đầu tiên là Đệ Tử Quy. “Thuộc Tứ Thư, thông Hiếu Kinh; thì bắt đầu đọc Lục Kinh”, thứ tự học tập, thực ra đều đã ở trong đó, chúng ta không cần lo lắng làm gì.

Quý vị đồng tu, tám ngày này chúng ta học Đệ Tử Quy, ngoài học Đệ Tử Quy, quý vị đồng tu, chúng ta còn cùng nhau học điều gì? Chúng ta đừng nghĩ tôi chỉ học Đệ Tử Quy, Phật Phật đạo đồng, giữa kinh điển và kinh điển đều hoàn toàn tương ưng. Quý vị đồng tu, chúng ta có học Đại Học chưa? Có học chưa? “Tài tụ người tán, tài tán người tụ”, “một nhà [quân vương] nhân, cả nước đều nhân; một nhà [quân vương] nhường, cả nước đều nhường. Còn nếu [quân vương] tham lam tàn bạo, thì cả nước sẽ làm loạn”. Chúng ta đọc đến câu “một người tham lam tàn bạo” thì nghĩ đến câu chuyện nào? Câu chuyện của Trụ Vương. Ông tặng cho Đắc Kỷ đôi đũa bằng ngà voi, dùng đũa bằng ngà voi thì dùng ly uống nước bằng gì? Ly ngọc bằng sừng tê giác. Dùng ly bằng sừng tê giác thì dùng đĩa bằng gì? Đĩa vàng, đĩa bạc, đúng rồi. Cho nên hễ xa xỉ thì có thể nhìn thấy sắp bị mất nước, vua tham lam tàn bạo, thì cả nước sẽ làm loạn. Khi chúng ta cùng học tập Câu Chuyện Giáo Dục Đạo Đức, Đệ Tử Quy và Tứ Thư, hiệu quả rất tốt, bởi vì Câu Chuyện Giáo Dục Đạo Đức chính là biểu diễn, kinh điển là lý luận, phương pháp, học chung như vậy sẽ vô cùng giải hành tương ưng.

Cho nên quý vị đồng tu, chúng ta đã học Trung Dung chưa? Có học chưa? “chân thành quyết định sự thành bại của mọi sự việc; không chân thành, không việc nào thành”, chúng ta cũng hiểu được thành bại của sự việc, nguyên nhân căn bản là gì? Chân thành, tâm chân thành là bổn thể, Trung Dung cũng nói với chúng ta. Lại nhắc tới cầu học vấn nên “leo cao ắt từ chỗ thấp”, bắt đầu leo từ nơi thấp; “đi xa ắt từ bước đầu tiên”, leo đến nơi cao nhất định phải bắt đầu từ nơi thấp, muốn đi đường xa, cũng nên bắt đầu từ bước đầu tiên dưới chân. Con người không thể hấp tấp vội vàng, không thể tham lợi trước mắt, nếu không dục tốc thì bất đạt, cho nên Trung Dung.

Tiếp theo, chúng ta đã học Luận Ngữ chưa? Có học chưa? “Học mà thường thực hành, chẳng vui lắm sao?”, có cảm giác này không? “Có bạn từ phương xa tới, chẳng mừng lắm sao?”. Tiếp theo, lúc trở về phải có thể “người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ, thế chẳng phải người quân tử sao?”. Quý vị đồng tu, hôm nay chúng ta thể hội được lời dạy của Thánh Hiền tốt như vậy, đó là thể hội của bạn! Khi trở về nhà, trở về công ty, liệu họ có thể có thể hội giống như bạn không? Có thể hay không? Không dễ dàng như vậy! Lúc này bạn đừng nên quá nhiệt tình, sau đó nhìn thấy thái độ của họ không phối hợp với bạn, đến lúc đó lòng nhiệt huyết của bạn đừng để bị nước dập tắt. Đừng nên như vậy, “người chẳng hiểu ta mà ta không buồn giận họ, thế chẳng phải người quân tử sao?”. Mà càng quan trọng hơn là, người trưởng thành sẽ không nghe bạn nói gì, người trưởng thành chỉ nhìn xem bạn làm gì. Cho nên chúng ta hãy vui vẻ trở về diễn màn kịch hay, đó chính là đang chuyển Luận Ngữ.

Tiếp theo, có học Mạnh Tử chưa? Có, là câu nào, “làm không được việc thì quay lại xét mình”, câu này là trọng điểm, luôn luôn có thể dùng câu  này để quán chiếu, học thuyết nhà Nho sẽ học vô cùng giỏi. Đương nhiên nhà Phật, Phật Pháp cũng như vậy, bởi vì câu kinh văn này cũng tương ưng với câu “nhất thiết pháp do tâm tưởng sanh” ở trong Phật Pháp. Chúng ta cũng hiểu được, “Người tự nhục mạ mình, sau đó người khác mới nhục mạ; tự hủy hoại nhà mình, sau đó người khác mới hủy hoại; đất nước tự gây chiến tranh, sau đó người khác mới thảo phạt”, phàm làm việc gì cũng phải bắt đầu kiểm điểm bản thân. Đây là lời dạy bảo của Mạnh Tử. Mạnh Tử lại nhắc tới, “thiên thời không bằng địa lợi, địa lợi không bằng nhân hòa”, nếu có thể có thành tựu trong thế gian xuất thế gian, nhất định phải làm tốt nhân hòa, nhân duyên, cho nên đạt được lòng người là công phu tốt. Chúng ta cũng thấy được trong đó, khi chúng ta luôn chung sống hòa hợp với người khác, cũng cho thấy tâm của chúng ta có thể luôn khởi lên suy nghĩ vì người khác, có thể luôn đề khởi khoan dung tha thứ, như vậy công phu của chúng ta cũng xem như có tiến bộ.