Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 27B

Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 28B

Thứ ba là phải có tâm dũng cảm. Phải thật dũng cảm, vừa phát hiện lỗi lầm phải mau chóng sửa đổi. Trong Liễu Phàm Tứ Huấn có câu “lỗi nhỏ như gai đâm vào người, lỗi lớn như rắn độc cắn ngón tay”, đối mặt với lỗi lầm cũng giống như rắn độc cắn đầu ngón tay của bạn, lúc đó bạn sẽ nghĩ gì? Liệu bạn có nghĩ ba ngày sau rồi tính không? Sẽ nghĩ như thế nào? Phải mau lập tức cầm lấy thanh bảo kiếm chặt bỏ. Thanh bảo kiếm chính là trí huệ, phải chặt đứt phiền não, không thể để chúng làm ô nhiễm chúng ta. Bởi vì giữa Thánh nhân và kẻ tầm thường chỉ khác nhau ở một niệm, “Thánh nhân bởi do vọng niệm mà trở nên tầm thường; Người tầm thường khắc chế vọng niệm thì trở thành thánh nhân”, khi chúng ta không ngừng tu sửa từ suy nghĩ của chính mình, không để cho suy nghĩ phóng túng, không được để vọng tưởng quẩn quanh, như vậy thì tịnh niệm mới nối tiếp không ngừng. Cho nên hạ công phu ở trong một niệm, dũng khí cũng phải dùng trong một niệm này.

Tôi đã từng xem Tam Quốc Diễn Nghĩa, trong lúc xem bộ phim truyền hình này, tôi có hai ấn tượng rất sâu sắc. Thứ nhất là nhìn thấy Khổng Minh đã thổ huyết rồi nhưng vẫn cầm bút viết không ngừng, muốn truyền lại trí huệ mà ông tích lũy được. Binh lính đưa cơm tới cho ông, càng ngày ông ăn càng ít, gần như không ăn gì. Bên ngoài phòng làm việc của ông có treo hai hàng chữ, “cúc cung tận tụy, đến chết mới thôi”, khi tôi xem được cảnh này cũng không kiềm chế được mà rơi nước mắt. Sau đó tôi nghĩ: tại sao tôi lại khóc lóc như vậy? Nhất định là đời trước tôi là người bưng cơm tới cho Khổng Minh, nhìn thấy ông không ăn cơm tôi cảm thấy rất đau lòng.

Còn một cảnh khác đó là cảnh Triệu Tử Long cứu A Đẩu. Mấy trăm ngàn quân lính bao vây ông, lúc đó ông chỉ có một suy nghĩ, đó là suy nghĩ gì? Xông khỏi vòng vây, cứu thoát A Đẩu. Chúng ta hiện nay học đạo, phải có tinh thần giống như Triệu Tử Long, xông khỏi vòng vây. Mục tiêu của bạn không phải là giết hết mấy trăm ngàn quân lính, mà là cái gì? Mở ra một con đường, mở ra một con đường thoát khỏi tam giới. Chúng ta bây giờ muốn đoạn sạch kiến tư phiền não, có khả năng này không? Không có khả năng. Lúc này chỉ có thể dũng mãnh tiến về phía trước, tịnh niệm nối tiếp không ngừng, cầu Phật lực gia trì, khiến cho chính mình đời này thành Phật. Cho nên mọi người có biết ai là A Đẩu không? Phải ôm thật chặt! Có bạn đồng tu nói rằng đó là con trai của Lưu Bị. A Đẩu là tự tánh của chúng ta, chúng ta phải xông khỏi vòng vây, đời này không thể bỏ lỡ. Bạn xem Triệu Tử Long giết địch, chúng ta đoạn phiền não, có thể ngừng nghỉ phút giây nào không? Có thể chần chừ chút nào không? Ông chỉ có một suy nghĩ là “tôi muốn nghỉ ngơi một lát”, ngay lập tức con đường vừa mở ra lại bị quân địch vây lại, bắt đầu lại từ đầu. Trong một video giảng sư trưởng từng nói rằng, “cắn chặt răng quyết tâm đời này chứng vô lượng thọ”, câu này sư trưởng nhắc nhở chúng ta phải dũng cảm, tuyệt đối không được lùi bước.

Cho nên “Biết sửa lỗi – không còn lỗi”, phải sửa từ ý niệm của mình. Sửa lỗi không những tốt cho chính mình, mà còn có thể giúp cho gia đình, đất nước tránh khỏi bị hổ thẹn. Thời Chiến Quốc có hai vị đại thần, một vị là Lận Tương Như, người còn lại là Liêm Pha. Nhờ Lận Tương Như đem viên ngọc họ Hòa trở về nước Triệu, có cống hiến rất lớn với nước Triệu nên Vua nước Triệu phong ông làm chức Thượng Khanh. Mà Liêm Pha là đại tướng quân chỉ huy cả trăm ngàn quân lính, Liêm Pha cảm thấy rằng Lận Tương Như chỉ là một kẻ thư sinh, chưa từng đổ mồ hôi, vậy mà quan chức lại cao hơn ông, trong lòng ông bất bình, thường gây phiền toái cho Lận Tương Như. Lận Tương Như thấy Liêm Pha tìm mình, không muốn xảy ra xung đột với ông nên cáo bệnh không gặp. Có lúc đang đi trên đường, nhìn thấy xe ngựa của Liêm Pha đi tới, Lận Tương Như ngay lập tức dặn thuộc hạ của mình đi đường vòng. Trong lòng thuộc hạ rất bất bình nói: đại nhân, tại sao ngài lại nhu nhược như vậy? Sao lại sợ ông ta? Lận Tương Như trả lời rằng, nỗi nhục của bản thân ta cũng chẳng có gì đáng nói, nếu như ta và tướng quân Liêm Pha xảy ra xung đột, đất nước sẽ gặp phải tai họa, nước Tần tại sao không dám tấn công chúng ta. Đó là bởi vì có ta và tướng quân Liêm Pha trấn thủ. Chúng ta không thể vì cái nhục của cá nhân mà khiến cho đất nước rơi vào nguy hiểm, thậm chí là khiến đất nước bị nhục nhã, vậy thì càng nghiêm trọng hơn, Lận Tương Như không hề nghĩ đến chính mình mà lấy đại cục làm trọng, nghĩ tới đất nước, nghĩ tới người dân.

Sau đó tướng quân Liêm Pha nghe được chuyện này, tướng quân cũng là người từng đọc qua sách Thánh Hiền, ông liền sanh tâm sám hối. Cho nên ông đeo  roi gai đi tạ tội. Ông đến trước nhà Lận Tương Như, Lận Tương Như biết được tướng quân Liêm Pha tới thì vô cùng hốt hoảng, mau chóng đi tới đỡ ông dậy. Tướng quân Liêm Pha “biết sửa lỗi” khiến cho hai người trở thành đôi bạn tri kỉ, giúp đất nước thoát khỏi tai họa. Cho nên nỗi nhục của bản thân, việc cá nhân bị hủy báng là thứ yếu, tuyệt đối không thể bởi vì lời nói và hành vi của chúng ta khiến cho danh dự hay công việc của đoàn thể bị tổn hại, như vậy thì sự hổ thẹn càng lớn. Chúng ta làm việc không mong cầu công lao, chỉ mong không gây ra lỗi lầm là được.

“Nếu che giấu – lỗi chồng thêm”, nếu như không dũng cảm nhận sai, có thể tội sẽ nặng thêm, càng chướng ngại cho tự tánh của chúng ta. Rất nhiều bạn đồng tu trong quá trình tiếp xúc văn hóa truyền thống, họ đều cảm thấy rất hối tiếc, con cái tôi đã mười mấy tuổi, đã hai muơi mấy tuổi rồi, còn kịp hay không? Chướng ngại không ở bên ngoài mà ở đâu? Ở chính mình. Chỉ cần chúng ta bắt đầu từ tu thân thì đã đi đúng phương hướng rồi. Chỉ cần làm tấm gương tốt, cơn gió đức hạnh vừa thổi xuống thì trên làm dưới noi theo. Đừng nên nghĩ ngợi quá nhiều, chúng không dạy được nữa rồi, toàn là tự tìm phiền não. Tôi nhớ lúc diễn giảng ở Thiên Mục Sơn, có một cụ già bảy mươi tuổi, cụ đi tới trước mặt tôi rồi nói: thầy Thái à, tôi bảy mươi tuổi mới học bù bài học đầu tiên. Cho nên mọi người xem thái độ học tập của cụ không hề thua kém người trẻ tuổi chúng ta, vô cùng hiếu học.

Có một học sinh cấp ba tới nghe giảng năm ngày. Ngày thứ năm dì của em chạy tới chỗ học tìm chúng tôi, bởi vì chúng tôi đã trở về, dì tìm cách liên hệ với chúng tôi qua điện thoại. Dì nói với chúng tôi rằng, cháu gái của dì đi học năm ngày, mỗi ngày trở về đều thay đổi rất nhiều, học xong năm ngày dường như trở thành người khác; trước đây nói chuyện với cha mẹ rất vô lễ, bây giờ lại biết rót trà, biết giúp cha mẹ xới cơm, dì rất cảm động. Dì nói: tôi có hai đứa con, một đứa hai tuổi, một đứa bốn tuổi, có thể giao cho các thầy dạy không? Chúng tôi nói: chúng tôi đến từ Hải Khẩu, đến từ Thẩm Quyến, như vậy thì không thuận tiện lắm. Dì nói: không sao, tôi đưa con tới Thẩm Quyến. Nhưng mà phải quay đầu lại, giáo dục gia đình là căn bản, con người không thể thường xuyên yêu cầu mau chóng có hiệu quả được.

Trong quá trình chúng tôi phổ biến văn hóa truyền thống, nhìn thấy rất nhiều chuyện. Lần này nhân kì nghỉ đông, chúng tôi tổ chức hội trại cho thanh thiếu niên, vốn là định chiêu sinh khoảng hai ba mươi em, cũng không định quảng cáo, nhưng mà sau đó số người đăng ký vượt qua 80 người. Tại sao lại như vậy? Cha mẹ hiện nay quá phiền não, vừa nghe có nơi giúp họ dạy con cái, mọi người liền như thế nào? Đi kể cho người khác nghe, truyền đi khắp nơi. Sau khi học xong khóa học năm ngày, có một cô gái hơn 20 tuổi lên bục giảng chia sẻ. Em nói: vốn là em rất hận mẹ mình, nhưng mà sau khi học xong khóa học này, em hiểu được sự vất vả của cha mẹ, cho nên sau này em sẽ hiếu thuận cha mẹ, hơn nữa em cũng muốn hoằng dương văn hóa truyền thống, coi đó là chí hướng của mình. “Nhân chi sơ, tánh bổn thiện”, chỉ cần chúng ta có thể nói rõ đạo lý cho họ biết, chúng ta có thể làm gương, tin tưởng rằng bất kỳ độ tuổi nào, tầng lớp xã hội nào cũng có thể xoay chuyển được. Đúng như câu “Thành tâm thành ý, vàng đá cũng tan”, lời của Thánh Hiền xưa tuyệt đối không hư dối, đều là lời dạy chân thực.

Chúng ta học chương thứ năm “Phiếm Ái Chúng” của Đệ Tử Quy. Chương Tín mà chúng ta vừa học xong, nội dung của nó ngoài giữ chữ tín trong lời nói ra, còn có sự tín nhiệm của người khác dành cho bạn. Khi bạn có thể làm được “Thấy chưa thật – chớ nói bừa – biết chưa đúng – chớ tuyên truyền; Việc không tốt – chớ dễ nhận”, với lời nói chừng mực như vậy thì bạn sẽ nhận được sự tin tưởng và tôn trọng của người khác. “Thấy người tốt – nên sửa mình; “Chỉ đức học – chỉ tài nghệ – không bằng người – phải tự gắng”, khi bạn có thái độ cuộc đời như vậy, bạn bè của bạn sẽ rất tin tưởng và kính trọng bạn. Cho nên “tín” ở đây ngoài lời nói ra cũng phải làm ra hành vi khiến người khác tin tưởng, khiến người khác kính trọng. Khi bạn luôn khiến người khác tin tưởng thì cũng là đang bố thí vô úy; nếu bạn nói ra mà không giữ lời, người khác sẽ luôn thấp thỏm lo lắng khi ở cạnh bạn.

“Phiếm ái chúng”, ý nghĩa của phiếm là rộng khắp, yêu thương tất cả chúng sanh, chúng sanh là chỉ các duyên hòa hợp mà sanh, đều thuộc về phạm vi chúng sanh. Chúng ta dẫn dắt con trẻ có nên chỉ dạy chúng phải yêu thương vạn vật ngay lập tức không? Nếu bạn chỉ dạy như thế chúng có dễ dàng tiếp nhận không? Không dễ gì, cũng phải dẫn dắt dần dần, chỉ bảo dần dần. Mạnh phu tử từng nói rằng, “thân thiết với người thân mới nhân ái với nhân dân, nhân ái với nhân dân mới yêu thương mọi vật”, muốn chỉ dạy con trẻ có tâm lượng rộng lớn, có tâm yêu thương tràn đầy phải bắt đầu từ chỗ hiếu thảo với cha mẹ. Khi chúng biết hiếu thuận cha mẹ, tiếp đó mở rộng ra để chúng biết “dạy con hiếu đạo, nhờ đó mà tôn kính cha mẹ trong thiên hạ; dạy con ĐỄ, nhờ đó mà tôn kính anh chị em trong thiên hạ”, chúng sẽ tiếp tục mở rộng ra thành tôn kính tất cả cha mẹ, anh chị, người thân.

Đương nhiên hiếu thuận cha mẹ cũng phải cụ thể, hiếu thuận như thế nào? Phải bắt đầu làm từ Đệ Tử Quy, từ câu “Cha mẹ gọi – trả lời ngay”, “Đông phải ấm – hạ phải mát”, cho nên chỉ dạy chúng tuyệt đối phải thực hành, nếu không thì thành rỗng tuếch. Chúng ta dạy con lập chí, phải lập chí như thế nào? Người bình thường cảm thấy lập chí là sau này muốn làm tổng thống, thủ tướng, như vậy thì quá cao rồi, nếu như hôm nay con cái nói với bạn: mẹ ơi, sau này con sẽ mua nhà lớn cho mẹ ở, mua xe xịn cho mẹ lái, nhưng mà bây giờ mẹ cho con mười đồng trước đi. Ai dễ bị lừa nhất? Đứa trẻ này nói lời ngọt ngào, người mẹ liền tin. Sau này chúng có hiếu thuận không thì phải nhìn vào điểm nào? Hiện nay không hiếu thuận, không giúp đỡ cha mẹ, bạn còn mong đợi sau này chúng mua nhà mua xe cho bạn sao, vậy thì thật là khờ dại. Đứa trẻ thật sự có tâm hiếu thảo thì ngay lúc đó sẽ giúp bạn làm việc nhà, ngay lúc đó sẽ học hành thật tốt để bạn được yên tâm.

Cho nên chúng ta phải dẫn dắt con trẻ lập chí, phải thực hành ngay lập tức, chúng ta dạy chúng phải làm người con có hiếu, làm học trò ngoan, làm công dân tốt; nếu như đứa trẻ có học Phật thì dạy chúng làm đệ tử ngoan của đức Phật. Khi chúng có mục tiêu như vậy, chúng ta lại dạy Đệ Tử Quy, chúng liền biết phải thực hành hiếu đạo như thế nào. Học sinh ngoan phải tôn sư trọng đạo, chúng ở trường học thì “học vi nhân sư, hành vi thế phạm”. Muốn làm công dân tốt thì chúng ta phải dẫn dắt chúng, lúc ngồi xe bus nhìn thấy người già, phụ nữ và trẻ em thì nhất định phải mau chóng đứng dậy nhường chỗ. Hoặc là nhìn thấy giấy rác cũng phải biết nhặt lên, bởi vì trái đất này thuộc về mỗi một người trong chúng ta, chúng ta phải có trách nhiệm yêu thương bảo vệ đất mẹ.

Mà con trẻ khi học được điều gì thường hay biểu diễn cho mọi người xem. Có một lần cả gia đình dòng họ đang tổ chức ăn uống, vừa bắt đầu ăn thì ngay lập tức một đứa trẻ chắp tay lại đọc, người lớn vốn đang cầm đũa định gắp đồ ăn, nhìn thấy đứa trẻ chuyên tâm như vậy liền dừng lại. Một lúc sau, em mở mắt ra, người lớn hỏi em: khi nãy con làm gì vậy? Em nói: trước khi ăn cơm con phải đọc bài cảm ân, cho nên khi nãy con đọc “cảm ơn cha mẹ đã sanh thành và nuôi dưỡng, cảm ơn thầy cô giáo đã ân cần dạy dỗ, cảm ơn bạn bè đã cùng con trưởng thành, cảm ơn các bác nông dân đã vất vả trồng trọt và cảm ơn tất cả những ai đã cống hiến để con được ăn bữa cơm này”. Bữa cơm này chưa ăn mà trong đầu mọi người đều no rồi, một hành động của em nhỏ này đã giáo dục cho tất cả người lớn có mặt ở đó. Khi hành vi của con trẻ có thể ảnh hưởng đến mọi người, chúng sẽ cảm thấy chúng có liên quan mật thiết đến xã hội, chúng có năng lực giúp xã hội ngày một tốt hơn. Cho nên thông qua sự chỉ dạy dẫn dắt tuần tự của chúng ta, con trẻ sẽ có tâm trách nhiệm.

Tiếp đó, ngoài yêu thương cha mẹ của chính mình, tôn kính cha mẹ của người khác ra, chúng ta tiếp tục dẫn dắt con trẻ phải tôn kính người trong mỗi ngành nghề. Có một em nhỏ, mẹ em bảo em cúi chào chú bảo vệ, nói chào chú, nói thế nào em cũng không chịu chào. Mọi người cảm thấy tại sao một đứa trẻ mới bốn năm tuổi mà lại không chịu cúi chào người lớn, nguyên nhân là gì? Một đứa trẻ thì làm gì có tâm phân biệt lớn như vậy, nguyên nhân là gì? Là do trưởng bối phân biệt, làm tấm gương không tốt cho trẻ nhỏ. Khi trong vô hình chúng ta thể hiện sự coi thường với những người có thu nhập thấp thì con trẻ sẽ học theo. Người mẹ này cũng cảnh giác được nên nói với con rằng: hôm nay nếu con không cúi chào chú ấy thì không được về nhà. Đứa trẻ này cũng rất bướng, mẹ em tiếp tục nói: tất cả mọi người, tất cả người lớn đều đang cống hiến cho xã hội này, từ tổng thống cho đến chú bảo vệ, con thấy chú ấy đang giúp chúng ta giữ gìn an ninh trật tự, như vậy thì cuộc sống của chúng ta mới an toàn. Mà người không cần được tôn trọng nhất là ai? Chính là con! Con còn chưa giúp đỡ được cho gia đình, cho đất nước, cho xã hội, vậy mà con còn kiêu ngạo, con phải nên cảm ơn chú ấy. Người mẹ cũng nắm lấy cơ hội này để điều phục tâm ngạo mạn của đứa trẻ. Cho nên phải đối xử bình đẳng với mọi người trong các ngành nghề, từ sự cống hiến của họ mà chỉ dạy con cái biết cảm ơn, cảm ân. Tiết học hôm nay tới đây thôi, cảm ơn mọi người.