Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 13A

Đệ Tử Quy & Tu Học Phật Pháp –  Tập 13A

Kính thưa sư phụ, kính thưa các vị pháp sư, các vị đồng tu, xin chào mọi người!

Chúng ta bắt đầu học phần thứ hai của Đệ Tử Quy, đó là “Xuất tắc đễ”. Câu đầu tiên nói rằng “Anh thương em – em kính anh”, chúng ta cùng nhau đọc:

“Anh thương em – em kính anh – anh em thuận – hiếu trong đó; Tiền của nhẹ – oán nào sanh – lời nhường nhịn – tức giận mất”

Chúng tôi hay hỏi học sinh, đời này người sống cùng chúng em lâu nhất là ai? Là anh chị em. Bởi vì cha mẹ lớn hơn chúng ta mấy mươi tuổi, mà tuổi tác của anh chị em xuýt xoát nhau, cho nên trong số người thân thì chúng ta sống chung với anh chị em lâu nhất, tình nghĩa giữa anh chị em cũng rất đáng quý. Cho nên Thiền sư Pháp Chiêu từng viết một bài thơ tự thuật về tình anh em, trong đó có câu “cùng cây liền cành tự tươi tốt, lời nói thốt ra chớ tổn thương, mỗi lần gặp nhau mỗi lần già, anh em với nhau được mấy hồi; sống chung nhường nhịn ắt an ổn, chớ vì chút lợi mà sanh sự, con cái sanh ra là anh em, để lại tấm gương cho chúng xem”. Chúng ta xem câu đầu tiên, “cùng cây liền cành tự tươi tốt”, cha mẹ giống như thân cây, anh chị em con cháu giống như cành lá mọc từ thân mà ra, cho nên đều là cùng một gốc rễ. Cho nên khi giữa anh chị em có xung đột, cha mẹ chắc chắn sẽ rất đau lòng, cho nên “lời nói thốt ra chớ tổn thương”.

Đến tuổi trung niên thì “mỗi lần gặp nhau mỗi lần già”. Tôi tin là mọi người khi tới tuổi trung niên, có thể là mấy tuần, thậm chí là mấy tháng mới gặp anh chị em của mình, vừa gặp liền nói: sao anh lại nhiều nếp nhăn vậy? Em lại có thêm không ít tóc bạc, “anh em với nhau được mấy hồi”. Lúc anh chị em sống cùng nhau chỉ cần luôn nhường nhịn, nhẫn nhịn thì sẽ “ắt an ổn”, không được vì chút lợi ích nhỏ, chút xung đột nhỏ mà làm lớn chuyện, “chớ vì chút lợi mà sanh chuyện”. “Con cái sanh ra là anh em”, chúng ta cũng có con cái, chúng cũng có anh chị em, cho nên chúng ta phải làm tấm gương tốt cho con cái noi theo, “để lại tấm gương cho chúng xem”. Nếu như anh chị em trong nhà kiện cáo ra tòa, vậy thì con cháu đời sau có thể hưng thịnh hay không? Chắc chắn là “Trong nhà chớ nên tranh kiện, kiện ắt kết cục chẳng lành”, cho nên gia hòa thì vạn sự hưng.

Người thời xưa rất trân trọng, xem trọng tình cảm giữa anh chị em. Vào thời nhà Tấn, có đứa trẻ tên là Dữu Cổn. Đúng lúc nơi Dữu Cổn sinh sống có một trận dịch bệnh, người anh cả qua đời do dịch bệnh, còn một người anh khác đang bị bệnh. Mọi người trong làng đều bỏ đi lánh nạn, cha mẹ em cùng với chú bác cũng định bỏ đi và còn muốn mang em theo. Dữu Cổn liền nói: “Không được! Anh con vẫn đang bị bệnh, con không thể rời bỏ anh được. Em ấy còn nói thêm: “Con không dễ mắc bệnh nên mọi người đừng lo, con muốn ở lại”. Chúng ta thấy rằng các vị Thánh Nhân thời xưa, tấm lòng của họ thực sự đã làm được “Dù có hy sinh bản thân, cũng phải giữ trọn đạo nghĩa”. Thực ra, thái độ như vậy tương ứng với chân tướng của vũ trụ nhân sanh. Khi em dùng thái độ như vậy để đối mặt với cuộc đời, cho dù là phải mất mạng, em cũng sẽ đi đến nơi tốt đẹp hơn. Nhưng nếu làm trái đạo nghĩa, cho dù là sống sót được, kiếp sau liệu có được nơi tốt đẹp để đi không? Không thể nào! Mà càng quan trọng hơn đó là đời này em sẽ cảm thấy dễ chịu không? Mặc dù sống thêm được mấy mươi năm nhưng cũng thấy có lỗi với lương tâm. Mà chỉ có các vị Thánh Nhân có tấm lòng hi sinh bản thân giữ trọn đạo nghĩa mới có thể biểu diễn vở kịch hay của cuộc đời, mới có thể biến chiến tranh thành hòa bình, mới có thể gặp hung mà hóa kiết.

Những câu chuyện mà chúng ta nghe trước đây, còn có những câu chuyện sau này đều đang ấn chứng một điều, chân thành có thể cảm thông, bậc chí thành giống như thần linh. Sau đó Dữu Cổn ở lại chăm sóc anh trai, buổi tối còn đi cúng bái trước mộ của người anh đã mất, vừa cúng bái vừa khóc lóc một mình. Qua mấy mươi ngày thì bệnh của anh trai liền khỏi. Mọi người cảm thấy vì sao lại khỏi? Khi anh em có tình nghĩa như vậy, mỗi bát thuốc bưng đến đều được gia trì, sự gia trì của đạo nghĩa, ân nghĩa trong đó nên uống vào rất hiệu quả. Cho nên anh trai mới khỏi bệnh, mà Dữu Cổn cũng không bị bệnh. Cha mẹ trở về nhìn thấy hai đứa con vẫn còn sống, vui mừng khôn xiết. Dữu Cổn đã thể hiện tình anh em vào thời nhà Tấn.

Thời nhà Đường có một vị đại thần tên là Lý Tích, ông là đại thần đã lập rất nhiều công lao vào thời vua Đường Thái Tông. Có một lần Lý Tích bị bệnh, ngự y đến khám, trong đơn thuốc của Lý Tích cần râu người để làm thuốc dẫn, Đường Thái Tông vừa nghe không nói lời nào liền cầm dao cắt râu của mình để đưa cho ngự y. Lý Tích biết được tin này rất là cảm động, đến gặp hoàng thượng khấu tạ long ân. Thực sự là khi một người làm lãnh đạo luôn biết suy nghĩ đến thuộc hạ, tin rằng nhất định sẽ được mọi người yêu mến. Mà Lý Tích rất hiếu kính chị gái của mình, lúc đó ông đã làm đến chức quan lớn, nhưng mà khi về nhà đi thăm chị của mình, vẫn tự mình nấu cháo cho chị ăn. Trong lúc nấu cháo, lửa cháy quá lớn làm cháy sém bộ râu của ông. Chị ông nhìn thấy liền nói: sao lại để cháy râu như vậy? Người hầu trong nhà rất nhiều, em để cho họ làm được rồi, cần chi phải cực khổ vậy? Lý Tích nói với chị của mình: từ nhỏ chị đã chăm sóc em nhiều như vậy, em luôn nghĩ làm sao để báo đáp cho chị, bây giờ chúng ta đã lớn tuổi rồi, em còn được mấy lần tự mình nấu cháo cho chị nữa chứ? Trong lòng của Lý Tích lúc nào cũng không quên tình nghĩa của anh chị em, đây là vở kịch hay mà người xưa đã biểu diễn cho chúng ta xem.

Trong khoảng thời gian tôi tiếp xúc với cô Dương, cũng biết được cô có rất nhiều anh chị em. Từ khi còn trẻ cô Dương đã suy nghĩ, cô nói cha cô có nhiều con cái như vậy, anh chị em lại sanh rất nhiều con cái, phải để cho những đứa cháu có thành tựu tốt thì cha của cô mới vui vẻ được. Khi cô suy nghĩ như vậy liền chủ động dạy bảo con cái của anh chị em mình, tổng cộng cô có 18 đứa cháu. Cô Dương mặc dù chưa có con nhưng khi còn trẻ đã bắt đầu dạy dỗ những đứa cháu này. Nhờ vào công sức của cô, ban ngày cô phải đi làm, tối về dạy chúng làm việc, dạy chúng đọc kinh điển, kết quả là cháu cô đều rất có thành tựu, có người làm bác sĩ, có người làm giáo viên. Mỗi khi đến ngày lễ của mẹ, ngày lễ của cha, không chỉ có một hai đứa trẻ đến chúc cô Dương, mà là một bầy cháu đến chúc mừng cô, rất hiếu thuận cô. Cô có tâm tận hiếu đối với cha mình nên mới có thể thành tựu sự hưng thịnh của gia tộc. Cho nên chúng ta phải dìu dắt họ hàng người thân của mình nhiều hơn, như vậy mới khiến cho cha mẹ vui mừng.

Hiện nay chúng ta đi theo sư phụ học tập, chúng ta cũng là một đại gia đình, trong gia đình quan trọng nhất là phải có đời sau kế nghiệp. Sư phụ dạy chúng ta kinh điển hay như vậy, nếu như đến tay chúng ta mà không truyền lại cho đời sau, vậy thì chúng ta có lỗi với lời dạy bảo của sư trưởng, càng có lỗi với con cháu ở đời sau. Nếu như trong số các bạn có người bằng lòng đứng ra giảng kinh thuyết pháp, chúng ta nhất định phải tận lực hộ trì cho người đó. Cho nên nếu có pháp sư còn trẻ tuổi, có cư sĩ còn trẻ tuổi lên bục giảng kinh, chúng ta phải hẹn nhau tới nghe họ giảng. Sau khi nghe xong thì góp ý với họ, như vậy thì họ mới không ngừng tiến bộ, mới có thể tiếp tục truyền thừa đạo pháp, tiếp tục phổ biến, để cho càng nhiều người có được lợi ích thực sự.

Lần này đến học viện, trong lòng tràn đầy sự biết ơn, gặp rất nhiều bạn học cùng từ hai năm về trước. Nhân duyên khiến tôi đến học viện cũng rất đặc biệt, lúc đi đến cũng ngồi phía dưới nghe giảng. Đúng lúc đó sư phụ có giao phó một việc, đó là phiên dịch những câu chuyện luân hồi chuyển thế của phương Tây, để cho đồng tu nào có tiếng Anh tốt lên bục giảng cho mọi người nghe. Đương nhiên tiếng Anh của tôi không tốt, cho nên không đến lượt tôi. Một hôm có một đồng tu cầm bản thảo đến đưa cho tôi, anh nói: bạn rất thích hợp, bạn lên giảng đi. Lúc anh đưa bản thảo cho tôi, chỉ còn lại sáu ngày là phải lên giảng, chiều hôm đó tôi trở về ký túc xá liền bị tiêu chảy, nhìn thân hình của tôi là biết tôi rất hay lo lắng rồi. Lúc này chúng ta phải gặp chuyện thì rèn luyện mình, là tiếp tục tiêu chảy hay là niệm Phật? Lúc này phải mau chóng niệm Phật, không được loạn, không được loạn, thời gian không còn kịp nữa, bởi vì người bạn đồng tu đưa cho tôi xong liền rời đi, tôi không kịp có cơ hội từ chối. Chiều hôm đó phải bình tĩnh lại trước, nhanh chóng đi nghe ngóng xem đồng tu nào có tiếng Anh tốt, đi nhờ họ giúp đỡ.

Trước hôm lên giảng hai ngày, chúng tôi thử giảng ở trong phòng họp nhỏ, có hơn 10 bạn đồng tu ngồi nghe. Tôi vừa giảng xong, mỗi một người đưa cho tôi một tờ giấy góp ý, trong quá trình giảng có những khuyết điểm gì, ai cũng viết rất nhiều, chứng tỏ là rất nhiều vấn đề. Lúc cầm được những tờ góp ý này tôi rất vui mừng, bởi vì câu nào cũng thực sự đã giúp đỡ tôi. Sau khi xem xong, có một bạn đến từ Melbourne còn tới tìm tôi, nói một số vấn đề nhất định phải chú ý không được phạm phải khi giảng kinh, nhắc nhở tôi rất nhiều. Sự trưởng thành trong cuộc đời của chúng ta đích thực đều là nhờ vào mọi người dìu dắt thành tựu. Hôm đó tôi lên giảng, sau khi giảng xong mọi người đều rất hoan hỉ, họ nói tôi đã phạm rất ít lỗi. Mọi người nhìn thấy tôi trưởng thành, mọi người cũng rất vui.

Mà cũng khá trùng hợp, hôm đó tôi lên bục giảng, bình thường cô Dương Thục Phương dạy buổi sáng, buổi chiều thường trở về đọc sách. Mà đúng hôm tôi lên giảng, tôi mới giảng được khoảng mười phút thì lần đầu tiên buổi chiều cô Dương đến Tịnh Tông học viện, vừa bước vào cô liền ngồi ở đằng sau nghe cho tới khi tôi giảng xong. Cũng nhờ vào buổi giảng bài này mà tạo nên nhân duyên giữa tôi và cô Dương. Sau đó cô rất chăm sóc tôi, tôi trở về Đài Loan, theo học với thầy Từ Tỉnh Dân, thầy Chu Gia Lân, cũng theo cô Dương học tập. Từ những kinh nghiệm này mà tôi tin là “Người có nguyện vọng thiện, ông trời ắt sẽ thành toàn”, chỉ cần chúng ta thật tâm phát nguyện, không cần phải nghĩ tới nghĩ lui, Phật – Bồ Tát sẽ sắp xếp cho bạn. Nhiều bạn đồng tu khích lệ, giúp đỡ tôi như vậy. Chúng ta cũng cảm nhận sâu sắc rằng, mỗi một vị cư sĩ hay pháp sư trẻ tuổi phát nguyện giảng kinh đều cần sự hỗ trợ của mọi người, để cho đại gia đình của chúng ta càng ngày càng hưng thịnh.

Anh trai kết nghĩa của tôi, quan hệ giữa anh em của anh rất tốt, rất hiếu thuận với mẹ, thật sự là gia đình hiếu đễ. Lúc mẹ anh qua đời, tôi đến phúng viếng, vừa nhìn thấy con cháu trong nhà của anh, tôi đột nhiên hiểu ra. Khi anh em trong nhà hiếu thuận, yêu thương lẫn nhau, phẩm chất của con cháu đời sau sẽ như thế nào? Vô cùng tốt, người nào cũng mặt mũi thanh tú. Lúc mẹ anh qua đời, trước cửa nhà anh có rất nhiều người lang thang đi tới đi lui, sau đó anh em anh mời họ vào. Những người lang thang này tới quỳ trước linh cữu mẹ anh, bởi vì mẹ anh thường lấy cơm cho họ ăn. Cho nên trên làm dưới noi theo, người trên luôn giữ tấm lòng nhân đức thì đời sau nhất định sẽ học theo. Cho nên trị gia không phức tạp như vậy, quan trọng nhất là phải làm được hiếu, làm được đễ.

Trước đây chúng ta cũng từng nhắc tới, nhà Chu vì sao có thể kéo dài hơn 800 năm? Bởi vì tổ tiên của họ thực hành Hiếu Đễ rất triệt để. Có một lần tôi đến Hạ Môn giảng bài, sau khi giảng xong có thu xếp cho giáo viên nghe giảng lên chia sẻ. Có một thầy giáo đi lên, anh dạy cấp hai, lần đầu tiên anh nói: tôi đến đây học thì mới biết nền tảng của đức hạnh là hiếu. Tiếp đó anh nói, anh tự mình trải nghiệm qua sức mạnh của hiếu, bởi vì thôn của anh có mấy mươi hộ gia đình sinh sống, tổng cộng có 109 người con. Trong 109 người thì có 108 người tốt nghiệp đại học, có một người không học, là do người này học đại học được hai năm, đã thi đậu đại học nhưng chỉ học hai năm, sau đó vì một số lý do nên nghỉ học. Như vậy thì đời sau của cả thôn này đều có trình độ đại học trở lên, nguyên nhân là gì? Chúng ta không thể chỉ nhìn vào kết quả, phải nhìn từ nguyên nhân.

Anh nói mùng một đầu năm, tất cả bạn trẻ cùng lứa đều không ra ngoài chơi mà đưa cha mẹ đi chùa lễ bái, đi lễ bái Phật Di Lặc, lễ bái Phật, chư Thần linh, thói quen này là đã thực hành được hiếu. Sau khi đưa cha mẹ đi chùa, trở về nhà sẽ đi đến nhà hàng xóm, đi đến nhà trưởng bối chúc Tết. Mọi người thấy như vậy đã làm được điều gì? Kính trọng người lớn tuổi, quý trọng người hiền tài, thực hành được đễ. Sau khi chúc tết nhà hàng xóm, nhà trưởng bối xong, mọi người sẽ tụ tập ở trường học ở trong thôn, cùng nhau thảo luận tình hình học tập, tình hình công việc trong một năm của mỗi người, chia sẻ kinh nghiệm cho nhau, phong khí hiếu đễ đã thành tựu quả báo thù thắng như vậy. Cho nên bất kì chuyện gì cũng không có ngẫu nhiên, gia phong muốn hưng vượng đều phải nhờ vào trên làm dưới noi theo, tuyệt đối không được mang tâm lý cầu may để dạy bảo con cái.

Cho nên tục ngữ có câu “bốn bể đều là anh em”, tôi giảng bài ở Đại lục, ở đại lục đa phần là con một, nên họ sẽ nghĩ, mình đâu có anh chị em. Chúng ta phải tiếp tục dẫn dắt, anh chị em họ cũng là anh chị em của chúng ta. Nào, chúng ta vẽ một bức tranh cho họ xem, giống như một cây đại thụ sẽ có rất nhiều cành, có thể là bạn ở đây, một bạn học khác lại ở kia, nhưng nhìn kỹ lại phía trên cũng có thể là cùng một tổ tiên, cùng một gốc rễ mà ra. Chúng ta đều là con cháu Viêm Hoàng, vì vậy tất cả mọi người đều nên yêu thương lẫn nhau, tôn trọng lẫn nhau, như vậy thì tổ tiên của chúng ta mới hoan hỉ, mới khiến cho con cái không sanh tâm phân biệt.

Còn nhớ lúc chúng ta xem video về cư sĩ Hứa Triết, phóng viên đã hỏi bà: bà giúp nhiều người như vậy, bà có cảm nhận thế nào? Cư sĩ Hứa Triết đã trả lời là: tôi đâu có giúp người ngoài? Tôi đang giúp anh chị em của mình. Cho nên chúng ta phải học theo tấm lòng rộng lượng của bà. Tôi cùng từng bật video này cho học sinh của tôi xem, thực ra trẻ em rất đơn thuần, chỉ cần bạn cho chúng xem cái đúng trước thì chúng sẽ có lãnh hội. Lúc tôi đi giảng ở đại lục, giảng cho học sinh trung học, khi chúng biết được tôi giảng miễn phí, chúng cầm micro nói xã hội bây giờ vẫn còn có người giúp đỡ người khác miễn phí, khi chúng nói câu này có chút nghẹn ngào, có thể đánh thức được sự thiện lương của chúng. Trong lúc giảng bài chúng ta phải kể nhiều hơn cho chúng nghe về câu chuyện của Thánh Hiền, các tấm gương tốt, vậy thì chúng mới có thể sanh ra thái độ tốt.

Thực ra chúng ta đều chung một mẹ, bởi vì trời là cha, đất là mẹ, tất cả sinh linh, vạn vật đều nhờ vào sự nuôi dưỡng của đất mẹ mới có thể sinh trưởng được; cho nên chúng ta có chung đất mẹ, chung một người mẹ. Đối với nhân loại, thậm chí là đối với hết thảy chúng sanh phải nên yêu thương bảo hộ, như vậy mới làm tròn hiếu đễ, anh thương, em kính. Cho nên “Anh thương em – em kính anh – anh em thuận – hiếu trong đó”.