Tết Nguyên Tiêu - Rằm Tháng Giêng 2026

Tết Nguyên Tiêu
(Rằm tháng Giêng)
Thực tiễn lời dạy của Thánh Hiền
Đời sống hạnh phúc viên mãn
Lão Pháp sư Tịnh Không khai thị

Rằm tháng Giêng âm lịch là Tết Nguyên Tiêu, là đêm trăng tròn đầu tiên trong một năm. Mặt trăng tròn trịa tượng trưng cho đoàn viên, tượng trưng cho viên mãn, vậy cuộc đời của chúng ta phải làm thế nào mới có thể hạnh phúc viên mãn?

1. Gia đình hoà thuận cốt ở giáo dục

Những ngày lễ Tết vui vẻ, nhà nhà đoàn tụ, hòa thuận vui vẻ, đây là bầu không khí vô cùng hoan hỷ, cũng là bầu không khí thái bình thịnh vượng. Gia đình ấm áp, người thân sum họp bên nhau, đây là cuộc hội tụ của luân lý, gia tộc này vui vẻ hòa thuận, đây chính là niềm vui thiên luân. “Hoan lạc từ hiếu” mà Kinh Vô Lượng Thọ nói được thể hiện trong đời sống hằng ngày, đây là làm một tấm gương tốt cho xã hội, có thể phát khởi tác dụng giáo hóa đại chúng, sự giáo dục này phải được đề xướng.

Chúng ta bình lặng quan sát, xã hội hiện nay tuy văn minh sung túc, nhưng lòng người lại không an định, thế giới xung đột liên miên, chúng sanh mê hoặc tương đối nghiêm trọng. Tự tư tự lợi, danh văn lợi dưỡng, tham sân si mạn không ngừng tăng trưởng, đây là căn nguyên của xã hội không an định.

Giáo dục thời xưa, về hình thức có ba loại cơ sở, thứ nhất là từ đường, dạy hiếu đễ, luân lý; Thứ hai là Khổng miếu, dạy đạo đức, dạy nhân – nghĩa – lễ – trí – tín; Thứ ba là miếu Thành Hoàng, dạy nhân quả: thiện có thiện quả, ác có ác báo. Dạy tốt người trong một vùng rồi thì người người đều là người tốt, việc việc đều là việc tốt, xã hội an định, thiên hạ thái bình. Cho nên muốn giải quyết những vấn đề xã hội này, chỉ có thể thông qua giáo dục luân lý, đạo đức, nhân quả.

2. Gửi gắm dạy học vào niềm vui “tư vô tà”

Thứ có thể bổ trợ cho sự thiếu sót của giáo dục chính là ca múa và tuồng kịch, ca múa và tuồng kịch thời xưa cũng là một phương thức giáo dục, nội dung được biên soạn không ngoài trung, hiếu, tiết, nghĩa; ca từ hát ra, theo tôn chỉ được Khổng Lão Phu Tử định trong “Luận Ngữ”, là “tư vô tà” (tư tưởng không tà vạy). Thông qua hình thức biểu đạt nghệ thuật dẫn vào tư tưởng đúng đắn, khiến chúng ta có nhân sinh quan, đạo đức quan và giá trị quan đúng đắn, mục đích là dạy học, khuyến thiện. Những ngày lễ Tết vui vẻ mọi người đều thích xem, tuy không được đi học, không biết chữ, nhưng lại hiểu được làm người, xử thế, đều là học được từ đây mà ra. Người lớn xem hiểu rồi dạy cho trẻ nhỏ, gia đình hòa thuận, xã hội an định, quốc gia trị an dài lâu.

Người hiện đại đều gọi những buổi biểu diễn này là biểu diễn văn nghệ, thử hỏi, xã hội hiện nay đang dạy điều gì? Giáo dục hiện nay do truyền thông chủ đạo, truyền hình, mạng internet, điện ảnh, ca múa đang dạy điều gì? Nếu nội dung đều là tham sân si mạn, sát đạo dâm vọng, thì xã hội đương nhiên sẽ loạn. Cho nên chỉ có tìm lại Ngũ luân, Ngũ thường, Tứ duy, Bát đức mà Tổ tiên xưa đã dạy, quay về giáo dục thì xã hội sẽ hài hoà.

3. Đèn biểu trưng cho ánh sáng hiển lộ tự tánh

Tết Nguyên Tiêu, cả con phố tràn ngập đèn hoa đăng, muôn màu rực rỡ, đẹp không tả xiết. Đèn tượng trưng cho ánh sáng trí tuệ, chiếu soi thấy thật tướng các pháp, biểu thị ý nghĩa này. Mỗi ngọn đèn đều phát sáng, ánh sáng chiếu lẫn nhau, dung nhiếp lẫn nhau, hoàn toàn dung hòa thành một thể, nói rõ vạn sự vạn pháp khắp pháp giới hư không giới đều chiếu soi lẫn nhau, tức nhập lẫn nhau, không có điều nào là ngoại lệ. Bất luận là hiện tượng tinh thần hay hiện tượng vật chất, thảy đều tức nhập lẫn nhau. Chư Phật Bồ Tát đã giác ngộ, giác ngộ khắp pháp giới hư không giới cùng với mình là một thể, cho nên yêu thương bảo vệ người khác là thật sự yêu thương bảo vệ chính mình. Tự và tha không hai, chúng sanh và Phật không hai, ánh sáng chiếu khắp pháp giới hư không giới.

4. Rộng hành bố thí độ chúng sanh

Ngày lễ, qua lại với họ hàng bạn bè đều tặng quà, ngoài đồ dùng, đồ ăn, đồ mặc, quan trọng nhất là giới thiệu lý niệm của Phật pháp cho họ. Phật pháp là pháp giác ngộ, là pháp khiến hết thảy chúng sanh lìa khổ được vui. Món quà tốt nhất là Kinh Vô Lượng Thọ, đây là châu báu thật sự! Tôi tặng bạn vô lượng thọ, tôi cúng dường bạn vô lượng thọ, chúc phúc bạn vô lượng thọ. Hiện tại có máy nhỏ phát niệm Phật, giảng kinh, đọc tụng để tặng cho người nhà, trong món quà này có viên mãn cúng dường tài và cúng dường pháp. Đồng tu học Phật gặp người có duyên thì kết duyên, khiến người ta có cơ hội nghe kinh học Phật, đó là phổ độ chúng sanh.

5. Một môn thâm nhập được viên mãn

Chúng ta thật sự tin giáo huấn của chư Phật Bồ Tát, thì chính là nương giới tu định, do định khai huệ. Tín, nguyện, niệm Phật là đi con đường lớn thành Phật vô cùng vững vàng, là thành tựu chính mình, thành tựu gia đình, thành tựu sự nghiệp, thành tựu xã hội, là một con đường sáng hóa giải tất cả tai nạn.

Trong năm mới, hy vọng mọi người trong Phật pháp, trong trí huệ công đức đều có thể viên viên mãn mãn. Muốn được viên mãn nhất định phải một môn thâm nhập, bất luận tu học pháp môn nào, pháp thế gian cũng được, Phật pháp cũng được, nhất định phải chuyên nhất, có một mục tiêu phương hướng, một lòng một dạ, tinh tấn dụng công, không gì là không thành tựu. Nguyện các đồng học cùng nhau cố gắng.

Trích từ bài giảng của Lão Pháp sư Tịnh Không