
Thiên thứ nhất trong sách “Manh Tử” là kể chuyện Mạnh Tử đi yết kiến Lương Huệ Vương, khi Lương Huệ Vương thấy Ngài, câu đầu tiên liền hỏi: “Thưa Tiên sinh, Ngài đến nước trẫm, có thể mang lại cho chúng ta những điều tốt đẹp, lợi ích gì?” Mạnh Tử trả lời rất hay: “Đại vương hà tất phải nhắc đến chữ “lợi”? Chỉ cần nói đến “Nhân”, “Nghĩa” là được rồi”. Mạnh Tử chủ trương gắng sức thực hành Nhân, Nghĩa, không muốn bàn luận về lợi ích. Nói đến cuối cùng, Ngài kết luận: “Trên dưới cùng tranh lợi thì đất nước ắt lâm nguy”. “Trên” là chỉ cho vua – quan, “dưới” là chỉ cho nhân dân trăm họ, từ trên đến dưới đều chạy theo công lợi, thì đất nước ông sẽ lâm vào cảnh rất nguy hiểm.
Quý vị hãy nghĩ xem, trong một gia đình, nếu như vợ chồng, cha con, anh em đều cạnh tranh lợi ích lẫn nhau, thì gia đình ấy còn là “một mái nhà” được nữa không? Đã không còn là một nhà nữa rồi. Nếu trong một quốc gia, từ trên xuống dưới đều tranh giành lợi ích, thì xã hội ấy còn có thể an ổn hay không? Rắc rối lớn nhất hiện nay nằm ở đâu? Giáo dục trên toàn thế giới đều dạy con người cạnh tranh, cạnh tranh không từ thủ đoạn. Bạn nói phải làm sao đây? Mọi người không còn bàn đến Đạo Nghĩa mà chỉ chú trọng công lợi, có lợi thì là bạn, không lợi thì thành thù; có lợi thì liên kết, không có lợi thì tìm cách tiêu diệt đối phương, đây là một cách làm mang đến tai họa vô cùng tận.
Ngày nay không chỉ là “trên dưới cùng tranh lợi thì đất nước ắt lâm nguy”, mà là người khắp thế giới đều cạnh tranh tiền tài, lợi lộc, cho nên cả thế giới đều đang lâm nguy! Nếu chỉ có một quốc gia gặp nguy nan, thì vẫn còn quốc gia khác tồn tại; chúng ta còn có thể di dân, còn có thể tránh né. Nhưng hiện nay, cả thế giới đều đang gặp tai họa, thì bạn nói xem, chuyện này đáng sợ đến mức nào!
Trích từ: Giới thiệu kiệt tác văn hóa truyền thống Trung Hoa – Tứ Thư – Bài nói chuyện tại Đại lễ Tế Tổ London năm 2017
—
上下交征利而國危矣|淨空老法師開示
《孟子》第一篇是孟子去見梁惠王,梁惠王見到他,頭一句話就問:「先生,你到我的國家來,能夠帶給我們什麼樣的好處、利益?」孟子回答得很好:「王何必曰利?亦有仁義而已矣。」孟子主張力行仁義,不願意談論利益。談到最後,結論是:「上下交征利而國危矣」,「上」是君王,「下」是百姓,從上到下都在追求功利,你的國家就很危險了。
諸位想想,一個家庭裡面,如果夫妻、父子、兒女都在互相競爭利益,這個家庭還成一個家嗎?就不成為一個家了。如果一個國,上下都在競爭利益,這個社會還會安寧嗎?今天最大的麻煩在哪裡?全世界的教育都是教人競爭,不擇手段的競爭,你說這怎麼辦?大家不講道義,只著重功利,有利是朋友,沒有利是敵人;有利就聯手,沒有利就消滅對方,這是禍患無窮的做法。
今天不只是「上下交征利而國危矣」,而是舉世之人都在競爭財利,舉世危矣!如果只是一個國家遭受危難,還有別的國家在,我們還可以移民,還可以避免;今天全世界都遭受危難,你說這個事情多麼可怕!
恭錄自中華傳統文化代表作「四書」簡介-二O一七年倫敦祭祖大典談話32-232-0001
Link bài viết gốc: Tại đây
